Kosmik navigatsiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 642-b. — ziyouz.com
Kosmik navigatsiya - kosmik apparat (KA) ni boşqariş, tor ma'noda — uning massa markazi harakatini boşqarişni taşqil etiş. K. n.ning asosiy masalalari navigatsiya parametrlarini ölçaşdan va KAning massalar markazlari holat vektorlarining fazodagi hoz. vaziyatlarini (KAning ğalayonlangan harakat trayektoriyasini tavsiflovçi) aniqlaşdan iborat. K. n.ning qöşimça masalalari: KAning haqiqiy orbitasini aniqlaş, berilgan orbitadan oğişlarni hisoblaş va b. Navigatsiya sistemasi kema borti va Yerdagi ölçaş va hisoblaş vositalarini öz içiga oladi. Agar KAning harakat parametrlarini faqat bortdagi vositalar yordamidagina aniqlanadigan bölsa, K. n. avtonom hisoblanadi. K. n. sistemasi Yer şarining turli joylarida xarakatlanayotgan kema va samolyotlarning koordinatalarini ham yuqori aniqlikda aniqlaşiga imkon beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОСМИК НАВИГАЦИЯ - космик аппарат (КА) ни бошқариш, тор маънода — унинг масса маркази ҳаракатини бошқаришни ташқил этиш. К. н.нинг асосий масалалари навигация параметрларини ўлчашдан ва КАнинг массалар марказлари ҳолат векторларининг фазодаги ҳоз. вазиятларини (КАнинг ғалаёнланган ҳаракат траекториясини тавсифловчи) аниқлашдан иборат. К. н.нинг қўшимча масалалари: КАнинг ҳақиқий орбитасини аниқлаш, берилган орбитадан оғишларни ҳисоблаш ва б. Навигация системаси кема борти ва Ердаги ўлчаш ва ҳисоблаш воситаларини ўз ичига олади. Агар КАнинг ҳаракат параметрларини фақат бортдаги воситалар ёрдамидагина аниқланадиган бўлса, К. н. автоном ҳисобланади. К. н. системаси Ер шарининг турли жойларида харакатланаётган кема ва самолётларнинг координаталарини ҳам юқори аниқликда аниқлашига имкон беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.