Kosmik raketa
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 644–645-b. — ziyouz.com
Kosmik raketa — kosmik tezliklar beradigan raketa. Kosmik fazo, Yer sun'iy yöldoşlari orbitalari yoxud boşqa osmon jismlari orbitalariga avtomatik yoki bortida kosmonavtlari bölgan apparatlarni uçirişga möljallangan. Zamonaviy K. r. lar köp bosqiçli bölib, bosqiçlar soni, asosan, uning vazifasiga bogliq. Start vaqtida K. r. ning birinçi bosqiçli eng quvvatli dvigateli işga töşadi va u sistemaga ma'lum tezlik beradi. Birinçi bosqiçli dvigatelining yonilği zahirasi tugagandan söng u sistemadan ajralib çiqadi va ikkinçi bosqiçli dvigatel işlay boşlab sistemaga qöşimça tezlik beradi. Uzoqqa uçiş hollarida K. r., odatda, Yer sun'iy yöldoşlari orbitasiga çikarila-di va undan keyingi uçişlarida şu orbitadan start olişda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОСМИК РАКЕТА — космик тезликлар берадиган ракета. Космик фазо, Ер сунъий йўлдошлари орбиталари ёхуд бошқа осмон жисмлари орбиталарига автоматик ёки бортида космонавтлари бўлган аппаратларни учиришга мўлжалланган. Замонавий К. р. лар кўп босқичли бўлиб, босқичлар сони, асосан, унинг вазифасига боглиқ. Старт вақтида К. р. нинг биринчи босқичли энг қувватли двигатели ишга тўшади ва у системага маълум тезлик беради. Биринчи босқичли двигателининг ёнилғи заҳираси тугагандан сўнг у системадан ажралиб чиқади ва иккинчи босқичли двигатель ишлай бошлаб системага қўшимча тезлик беради. Узоққа учиш ҳолларида К. р., одатда, Ер сунъий йўлдошлари орбитасига чикарила-ди ва ундан кейинги учишларида шу орбитадан старт олишда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.