Kosmopolitlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 656–657-b. — ziyouz.com
Kosmopolitlar (biologiya d a) — Yer yuzining hayot mavjud bölgan katta qismida uçraydigan ösimlik va hayvonlar turi yoki boşqa taksonlari. Ösimlik va hayvonlarning qatiy kosmopolit turlari unça köp emas. K. ga ösimliklardan suv va botqoklikda ösadigan turlar (lux, qovğa, baqatun, rdesta) yoki yovvoyi ösimliklardan katta zubturum, açambiti, bir yillik qönğirboş, torongul, hayvonlardan uy paşşasi, şahar çumçuği, kulrang kalamuş va b.ni körsatiş mumkin. Köpinça turga nisbatan yuqoriroq tak-sonlar K. hisoblanadi. Hayvonlar orasida ogizaylangiçlilar, çuçuk suv qisqiçbaqasimonlari, suvaraqlar; ösimliklardan ğallasimonlar, murakkabguldoşlar va b. K. böladi. K. aksi endemiklaryamr.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОСМОПОЛИТЛАР (биология д а) — Ер юзининг ҳаёт мавжуд бўлган катта қисмида учрайдиган ўсимлик ва ҳайвонлар тури ёки бошқа таксонлари. Ўсимлик ва ҳайвонларнинг қатьий космополит турлари унча кўп эмас. К. га ўсимликлардан сув ва ботқокликда ўсадиган турлар (лух, қовға, бақатун, рдеста) ёки ёввойи ўсимликлардан катта зубтурум, ачамбити, бир йиллик қўнғирбош, торонгул, ҳайвонлардан уй пашшаси, шаҳар чумчуғи, кулранг каламуш ва б.ни кўрсатиш мумкин. Кўпинча турга нисбатан юқорироқ так-сонлар К. ҳисобланади. Ҳайвонлар орасида огизайлангичлилар, чучук сув қисқичбақасимонлари, суварақлар; ўсимликлардан ғалласимонлар, мураккабгулдошлар ва б. К. бўлади. К. акси эндемикларямр.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.