Kovş
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 466–467-b. — ziyouz.com
Kovş — 1) metallurgiyada — eritilgan metall, şlak va şteynlarni qisqa muddat saqlaş, taşiş hamda qoliplarga quyişda işlatiladigan pölat yoki çöyan idiş. Metall va şteynlar uçun işlatiladigan K.ning içi ötga çidamli ğişt b-n terib çikiladi. K.ning 60 kg gaça sigimli dasta-ki, 120 kg siğimli osma relslar-monorelslarda taşiladigan, 500 t gaça siğimli köprik kranlar yoki t.y. aravalarda taşiladigan turlari bor. Alyuminiy sanoatida metallni elektroliz vannalarda oliş uçun vakuum K.lari işlatiladi; 2) kon va quriliş maşinalari (ekskavator, elevator, skreper va b.) da K. kon jinsi, tuproq va b.ni umumiy massadan ajratib oliş hamda boşqa joyga tökiş uçun işlatiladi. Bir kovşli ekskavatorlar K.ining hajmi 0,15—200 m3, köp kovşlisiniki — 0,007—7 m3.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОВШ — 1) металлургияда — эритилган металл, шлак ва штейнларни қисқа муддат сақлаш, ташиш ҳамда қолипларга қуйишда ишлатиладиган пўлат ёки чўян идиш. Металл ва штейнлар учун ишлатиладиган К.нинг ичи ўтга чидамли ғишт б-н териб чикилади. К.нинг 60 кг гача сигимли даста-ки, 120 кг сиғимли осма рельслар-монорельсларда ташиладиган, 500 т гача сиғимли кўприк кранлар ёки т.й. араваларда ташиладиган турлари бор. Алюминий саноатида металлни электролиз ванналарда олиш учун вакуум К.лари ишлатилади; 2) кон ва қурилиш машиналари (экскаватор, элеватор, скрепер ва б.) да К. кон жинси, тупроқ ва б.ни умумий массадан ажратиб олиш ҳамда бошқа жойга тўкиш учун ишлатилади. Бир ковшли экскаваторлар К.ининг ҳажми 0,15—200 м3, кўп ковшлисиники — 0,007—7 м3.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.