Köz qovoğining qayrilib qolişi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 832–833-b. — ziyouz.com
Köz qovoğining qayrilib qolişi — qovoqning köz soqqasiga nisbatan turiş holatining özgarişi. Köpinça qovoqning kipriklar b-n içkariga — köz soqqasi tomonga yoki taşqariga qayrilişi kuzatiladi. Qovoqning içkariga qayrilişi qovokda joylaşgan aylanma muskulning spastik qisqarişi (blefarospazm) yoki toğay va şilliq pardadagi çandiqlar tufayli röy beradi. Kipriklarning şilliq va şox pardaga muntazam işqalanib turişi su-runkali konyunktivit, keratit va şox pardaning yarasiga olib keladi.
Qovoqning taşqariga qayrilib qolişi spastik, çandiqli, paralitik va qarilik tufayli böladi. Qovoqlar taşqariga qayrilganda közdan yoş oqadi, qovoqning içki qirrasi közdan taşqariga siljib, şilliq parda taşqariga qarab qoladi. U qizaradi, qalinlaşadi va yuzasi quriydi. Köz tirqişining butunlay bekilmasligi tufayli şox pardaning qurişi va xiralanişi rivojlanadi.
Davo köz vraçi nazorati ostida olib boriladi. Qovoq qayrilib qolişining asosiy sababini topib, dori-darmonlar va lozim bölganda plastik jarrohlik usullari qöllanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎЗ ҚОВОҒИНИНГ ҚАЙРИЛИБ ҚОЛИШИ — қовоқнинг кўз соққасига нисбатан туриш ҳолатининг ўзгариши. Кўпинча қовоқнинг киприклар б-н ичкарига — кўз соққаси томонга ёки ташқарига қайрилиши кузатилади. Қовоқнинг ичкарига қайрилиши қовокда жойлашган айланма мускулнинг спастик қисқариши (блефароспазм) ёки тоғай ва шиллиқ пардадаги чандиқлар туфайли рўй беради. Киприкларнинг шиллиқ ва шох пардага мунтазам ишқаланиб туриши су-рункали конъюнктивит, кератит ва шох парданинг ярасига олиб келади.
Қовоқнинг ташқарига қайрилиб қолиши спастик, чандиқли, паралитик ва қарилик туфайли бўлади. Қовоқлар ташқарига қайрилганда кўздан ёш оқади, қовоқнинг ички қирраси кўздан ташқарига силжиб, шиллиқ парда ташқарига қараб қолади. У қизаради, қалинлашади ва юзаси қурийди. Кўз тирқишининг бутунлай бекилмаслиги туфайли шох парданинг қуриши ва хираланиши ривожланади.
Даво кўз врачи назорати остида олиб борилади. Қовоқ қайрилиб қолишининг асосий сабабини топиб, дори-дармонлар ва лозим бўлганда пластик жарроҳлик усуллари қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.