Közoynakli ilon
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 836-b. — ziyouz.com
Közoynakli ilon (Naja naja) -kapça ilonlar guruhiga mansub ilonlarning bir turi. Öz. 1,6—2 m. Xavf tuğilganida kengayadigan böynining orqa tomonida közoynak şaklidagi oqiş rasm böladi (nomi şundan olingan). Hind K.i.ining «közoynak» rasmi bitta halqadan iborat. Jan. va Jan.-Şarqiy Osiyoda tarqalgan. Toşlar va butalar orasida, termitlar va kemiruvçilar inida, ba'zan xarobalarda yaşaydi. Daraxtlarga urmalab çiqadi, suvda yaxşi sözadi. Kunning 2-yarmida va keçqurunlari faol. Suvda va quruklikda yaşovçilar, kemiruvçilar, ba'zan quşlar va b. sut emizuvçilar b-n oziqlanadi. 8—45 ta tuxum qöyadi. Öta zaharli. Zaharidan tibbiyotda kapça ilonlar zahariga qarşi zardoblar olişda va b. maqsadlarda foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЎЗОЙНАКЛИ ИЛОН (Naja naja) -капча илонлар гуруҳига мансуб илонларнинг бир тури. Ўз. 1,6—2 м. Хавф туғилганида кенгаядиган бўйнининг орқа томонида кўзойнак шаклидаги оқиш расм бўлади (номи шундан олинган). Ҳинд К.и.ининг «кўзойнак» расми битта ҳалқадан иборат. Жан. ва Жан.-Шарқий Осиёда тарқалган. Тошлар ва буталар орасида, термитлар ва кемирувчилар инида, баъзан харобаларда яшайди. Дарахтларга урмалаб чиқади, сувда яхши сўзади. Куннинг 2-ярмида ва кечқурунлари фаол. Сувда ва қурукликда яшовчилар, кемирувчилар, баъзан қушлар ва б. сут эмизувчилар б-н озиқланади. 8—45 та тухум қўяди. Ўта заҳарли. Заҳаридан тиббиётда капча илонлар заҳарига қарши зардоблар олишда ва б. мақсадларда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.