Kremençug magnit anomaliyasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 698-b. — ziyouz.com
Kremençug magnit anomaliyasi — Dnepr daryosining çap sohilidagi yirik temir rudasi rayoni, Ukrainaning Poltana viloyatida. Umumiy maydoni qariyb 100 km2. K.m.a. 1924—28 y.larda topilgan. Qidiruv va razvedka işlari 1931 y.da boşlangan. Temir rudasi 1970 y.dan oliva boşladi.
K.m.a.ning geologik tuzilişida tokembriyning kristalli va metamorfik jinslar (amfibolitlar, kristalli slanetslar, temirli kvarsitlar va b.) katvaşgan. Ularning ustini umumiy qalinligi 600—800 m li paleozoy, mezozoy va kaynozoy davriga oid çökindi qum-gilli yotqiziklar qoplagan. Kon r-nida ruda maydonlarini taşqil qilgan magnit anomaliyalari mavjud. Kon joylaşgan r-n eni 0,2— 3,5 km, öz. 45 km. Başorat qilingan za-xirasi 15 mlrd.t dan ziyod (Ğe miqdori 25 dan 58,2% gaça). Anomaliyaning jan. qismida oçiq usulda qazib oliş imkoni bölgan törtta yirik temirli kvarsit koni mavjud. Yer ostidan qa-zib oliş zahirasi ham başorat qilingan. Temirli kvarsitlar çökindi (terrigen-xemogen) formatsiyaga mansub. Boy rudaning hosil bölişini ba'zi tadqiqotçilar kvarsitlar pöstining yemirilişidan deb hisoblasa, boşqalari gipergen-metamorfogen genezis yöli b-n deb izohlaydilar. Yiliga 30 mln. t dan ortiq ruda qazib olinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРЕМЕНЧУГ МАГНИТ АНОМАЛИЯСИ — Днепр дарёсининг чап соҳилидаги йирик темир рудаси райони, Украинанинг Полтана вилоятида. Умумий майдони қарийб 100 км2. К.м.а. 1924—28 й.ларда топилган. Қидирув ва разведка ишлари 1931 й.да бошланган. Темир рудаси 1970 й.дан олива бошлади.
К.м.а.нинг геологик тузилишида токембрийнинг кристалли ва метаморфик жинслар (амфиболитлар, кристалли сланецлар, темирли кварцитлар ва б.) катвашган. Уларнинг устини умумий қалинлиги 600—800 м ли палеозой, мезозой ва кайнозой даврига оид чўкинди қум-гилли ётқизиклар қоплаган. Кон р-нида руда майдонларини ташқил қилган магнит аномалиялари мавжуд. Кон жойлашган р-н эни 0,2— 3,5 км, ўз. 45 км. Башорат қилинган за-хираси 15 млрд.т дан зиёд (Ғе миқдори 25 дан 58,2% гача). Аномалиянинг жан. қисмида очиқ усулда қазиб олиш имкони бўлган тўртта йирик темирли кварцит кони мавжуд. Ер остидан қа-зиб олиш заҳираси ҳам башорат қилинган. Темирли кварцитлар чўкинди (терриген-хемоген) формацияга мансуб. Бой руданинг ҳосил бўлишини баъзи тадқиқотчилар кварцитлар пўстининг емирилишидан деб ҳисобласа, бошқалари гиперген-метаморфоген генезис йўли б-н деб изоҳлайдилар. Йилига 30 млн. т дан ортиқ руда қазиб олинади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.