Krez
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 696-b. — ziyouz.com
Krez (Croesus) (mil. av.595 — 546) — Lidiyanutg sönggi şohi (560—546). K. yunonlarning Efes, Milet va b. şaharlarini va Galis daryosigaça bölgan Kiçik Osiyoning deyarli butun ğarbiy qismini bosib olgani tufayli podşohlik hududi ançagina kengaygan. K.ning boyligi tillarda doston bölgan, u haqida köplab afsovalar yaratilgan. K. ellinlar (yunonlar) ni juda kadrlagan, şu tufayli yunon ibodatxonalariga (Delfa, Efes) behisob sovğalar yuborib turiş b-n Lidiyani yunon madaniyatiga qöşişga intilgan. Forslar podşosi Kir II b-n Pteriya yaqinida (Kappadokiya) bölgan jangda mağlubiyatga uçragan, Lidiya poytaxti Sardi bosib olingan, K. esa asir tuşgan (546). K. davlati Axomaniylar davlatiga qöşib olingan. Ba'zi ma'lumotlarga köra (Gerodot va b. köpgiva yunon tarixçilari), K. gulxanda yondirişga hukm qilingan, biroq Kir tomonidan afv etilgan; boşqa xabarlarga köra (qad. şarq mixxat manbalari), qatl etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРЕЗ (Croesus) (мил. ав.595 — 546) — Лидиянутг сўнгги шоҳи (560—546). К. юнонларнинг Эфес, Милет ва б. шаҳарларини ва Галис дарёсигача бўлган Кичик Осиёнинг деярли бутун ғарбий қисмини босиб олгани туфайли подшоҳлик ҳудуди анчагина кенгайган. К.нинг бойлиги тилларда достон бўлган, у ҳақида кўплаб афсовалар яратилган. К. эллинлар (юнонлар) ни жуда кадрлаган, шу туфайли юнон ибодатхоналарига (Дельфа, Эфес) беҳисоб совғалар юбориб туриш б-н Лидияни юнон маданиятига қўшишга интилган. Форслар подшоси Кир II б-н Птерия яқинида (Каппадокия) бўлган жангда мағлубиятга учраган, Лидия пойтахти Сарди босиб олинган, К. эса асир тушган (546). К. давлати Ахоманийлар давлатига қўшиб олинган. Баъзи маълумотларга кўра (Геродот ва б. кўпгива юнон тарихчилари), К. гулханда ёндиришга ҳукм қилинган, бироқ Кир томонидан афв этилган; бошқа хабарларга кўра (қад. шарқ миххат манбалари), қатл этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.