Kriobiologiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 708-b. — ziyouz.com
Kriobiologiya (krio... va biologiya) — past va öta past harorat (0° dan past, absolyut 0° ga yaqin)ning har xil biologik obyektlar va hodisalarga ta'sirini örganadigan biol. fani. K.ning asosiy vazifasi past haroratda hayotning quyi çegarasini, organizmning sovuqqa va muzlaşga çidamliligini aniqlaş; salbiy haroratning orga-izmga zararli ta'sirini tadqiq qiliş; xujayra va töqimalarni sovuq urişdan himoya qiliş çoralarini işlab çiqişdan iborat. K.ning amaliy tomoni biologik obyektlar (mas, qon, töqimalar va organlar) ni uzoq muddat saqlaş va sovuq, yordamida davolaş (krioterapiya) metodlarini tadqiq qiliş, sovuqqa çidamli ösimlik navlarini yaratiş, öta sovuq şaroitda inson faoliyatini optimallaştiriş uçun tavsiyalar işlab çiqişdan iborat. K.ning ilmiy asoslari 19-a. oxirida rus fiziologi P. I. Baxmetyev tomonidan yaratilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИОБИОЛОГИЯ (крио... ва биология) — паст ва ўта паст ҳарорат (0° дан паст, абсолют 0° га яқин)нинг ҳар хил биологик объектлар ва ҳодисаларга таъсирини ўрганадиган биол. фани. К.нинг асосий вазифаси паст ҳароратда ҳаётнинг қуйи чегарасини, организмнинг совуққа ва музлашга чидамлилигини аниқлаш; салбий ҳароратнинг орга-измга зарарли таъсирини тадқиқ қилиш; хужайра ва тўқималарни совуқ уришдан ҳимоя қилиш чораларини ишлаб чиқишдан иборат. К.нинг амалий томони биологик объектлар (мас, қон, тўқималар ва органлар) ни узоқ муддат сақлаш ва совуқ, ёрдамида даволаш (криотерапия) методларини тадқиқ қилиш, совуққа чидамли ўсимлик навларини яратиш, ўта совуқ шароитда инсон фаолиятини оптималлаштириш учун тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат. К.нинг илмий асослари 19-а. охирида рус физиологи П. И. Бахметьев томонидан яратилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.