Kriogen texnikasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 708–709-b. — ziyouz.com
Kriogen texnikasi - kriogen t-ralar, ya'ni 120°K dan past t-ralar hosil qiliş, tötib turiş va ulardan foydalaniş texnikasi. K. t. vositalari: kriostat va şunga öxşaş boşqa qurilmalar; suyultirilgan va qattiq holatga keltirilgan gazlar (kislorod, azot, geliy va b.) işlab çiqaradigan qurilma va apparatlar; bu gazlarni saqlaş va taşiş uçun idişlar; öta past t-ralardan foydalanib izotop va gaz aralaşmalariga ajratuvçi qurilmalar. Bölardan taşqari, kriogen vakuum vasoslari, öta ötkazuvçan kriogen generatorlar, dvigatellar va gazli sovitiş maşivasi asosidagi solenoidlar, mikrosovitkiçlar va boşqalar K. t. ning vositalari bölib xizmat qiladi. K. t. vositalari va usullardan energetikada, kriogen elektronikada, metallurgiya, atom, kosmik va raketa texnikasida, şuningdek, tibbiyotda (kriojarrohlik asboblari), biol.da (kriobiologiya), q. x., oziq-ovqat sanoati va b.da foydalaniladi. Kriogen t-ralarni fan va texnikaning köp sohalarida qöllaş natijasida K. t. ning bir neça mustaqil yönalişlari, mas, krioelektronika, kriobiologiya va b. paydo böldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИОГЕН ТЕХНИКАСИ - криоген т-ралар, яъни 120°К дан паст т-ралар ҳосил қилиш, тўтиб туриш ва улардан фойдаланиш техникаси. К. т. воситалари: криостат ва шунга ўхшаш бошқа қурилмалар; суюлтирилган ва қаттиқ ҳолатга келтирилган газлар (кислород, азот, гелий ва б.) ишлаб чиқарадиган қурилма ва аппаратлар; бу газларни сақлаш ва ташиш учун идишлар; ўта паст т-ралардан фойдаланиб изотоп ва газ аралашмаларига ажратувчи қурилмалар. Бўлардан ташқари, криоген вакуум васослари, ўта ўтказувчан криоген генераторлар, двигателлар ва газли совитиш машиваси асосидаги соленоидлар, микросовиткичлар ва бошқалар К. т. нинг воситалари бўлиб хизмат қилади. К. т. воситалари ва усуллардан энергетикада, криоген электроникада, металлургия, атом, космик ва ракета техникасида, шунингдек, тиббиётда (криожарроҳлик асбоблари), биол.да (криобиология), қ. х., озиқ-овқат саноати ва б.да фойдаланилади. Криоген т-раларни фан ва техниканинг кўп соҳаларида қўллаш натижасида К. т. нинг бир неча мустақил йўналишлари, мас, криоэлектроника, криобиология ва б. пайдо бўлди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.