Kriostat
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 709-b. — ziyouz.com
Kriostat (krio... va yun. statos — turğun, harakatsiz) — içida özgarmas kriogen t-ra (120° K dan past) tötib turiladigan metall, şişa yoki plastmassadan yasalgan qurilma; kriogen texnikasi vositasi. Odatda, suyultirilgan yoki qotirilgan gazlar (azot, vodorod, geliy va b.) b-n sovitiladi. K.dagi maxsus idişga solingan sovituvçi gaz bosimini özgartiriş b-n K. ga joylaştirilgan muhit t-rasini özgartirmay turiş mumkin. K. taşqi muhit ta'siridan yaxşi izolyatsiya qilinadi (Dyuar idişi, termos singari). Suyultirilgan gaz solingan (mas, geliy — sovituvçi agent, azot — atrof muhitdan issiqlik kirişiga qarşilik körsatadi) metall K. keng tarqalgan. Bunday K.larning korpusi b-n içki qismlari orasidagi t-ra özgarişlarini silfon baravarlaştirib turadi. Radiotexnika, optika, texnika va b.da işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИОСТАТ (крио... ва юн. statos — турғун, ҳаракатсиз) — ичида ўзгармас криоген т-ра (120° К дан паст) тўтиб туриладиган металл, шиша ёки пластмассадан ясалган қурилма; криоген техникаси воситаси. Одатда, суюлтирилган ёки қотирилган газлар (азот, водород, гелий ва б.) б-н совитилади. К.даги махсус идишга солинган совитувчи газ босимини ўзгартириш б-н К. га жойлаштирилган муҳит т-расини ўзгартирмай туриш мумкин. К. ташқи муҳит таъсиридан яхши изоляция қилинади (Дьюар идиши, термос сингари). Суюлтирилган газ солинган (мас, гелий — совитувчи агент, азот — атроф муҳитдан иссиқлик киришига қаршилик кўрсатади) металл К. кенг тарқалган. Бундай К.ларнинг корпуси б-н ички қисмлари орасидаги т-ра ўзгаришларини сильфон бараварлаштириб туради. Радиотехника, оптика, техника ва б.да ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.