Kriptografiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 711-b. — ziyouz.com
Kriptografiya (kripto... va ... gra-fiya), maxfiy yozuv — 1) matnni begona, bexabar kişilar tuşunmasligi uçun yozuvni özgartiriş tizimi, bunda oldindan kelişilgan vositalardan — belgilardan foydalaniladi. K. diplomatik, harbiy, savdo-sotiq va moliyaga oid hamda diniy va b. matnlarni şifrlaş uçun işlatiladi. Bu yozuvning köp turlari mavjud: matn xarflarini rakamlar b-n almaştiriş, harflar örniga har xil şartli belgilar işlatiş, matnda qöllanişi). lozim bölgan harflar örniga boşqa alifbo harflarini qöyib yoziş va b. Kriptografik yozuv maxsus şifr yordamida öqiladi; 2) paleografiyaning maxfiy yozuv tizimi grafikasini örganuvçi tarmoği.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИПТОГРАФИЯ (крипто... ва ... гра-фия), махфий ёзув — 1) матнни бегона, бехабар кишилар тушунмаслиги учун ёзувни ўзгартириш тизими, бунда олдиндан келишилган воситалардан — белгилардан фойдаланилади. К. дипломатик, ҳарбий, савдо-сотиқ ва молияга оид ҳамда диний ва б. матнларни шифрлаш учун ишлатилади. Бу ёзувнинг кўп турлари мавжуд: матн харфларини ракамлар б-н алмаштириш, ҳарфлар ўрнига ҳар хил шартли белгилар ишлатиш, матнда қўлланиши). лозим бўлган ҳарфлар ўрнига бошқа алифбо ҳарфларини қўйиб ёзиш ва б. Криптографик ёзув махсус шифр ёрдамида ўқилади; 2) палеографиянинг махфий ёзув тизими графикасини ўрганувчи тармоғи.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.