Kristallografii singoniyalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 716-b. — ziyouz.com
Kristallografii singoniyalar — bir xil simmetriyali komplekslar b-n tavsiflanuvçi simmetriya turlari (guruhlar, sinflar yiğindisi). K. s. ning geometrik konstantalari a, , s; a, J5, % orqali ifodalanadi. Bunda a, , s — kristallografik ök/iap, a, /3, x — öqpar orasidagi burçaklar.
Kristallografiyada 3 toifaga kiruvçi 7 singoniya mavjud. Şulardan har biri faqat unga xos bölgan simmetriya elementlari birligiga egadir. Bu birliklar kub singoniyasi simmetriyasi faqat unga xos bölgan (planaksial) turining maksimal — 3Z44Z3-6Z2-•9RS dan simmetriya elementlarining tamoman yöqligi b-n farqlanadigan triklival singoniyaning sodda turigaça böladigan şaklidir.
Kristallografik sistema va simmetriya turlari yordamida kristallarning tarkibi, ularning fazoviy panjara turlari aniqlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРИСТАЛЛОГРАФИИ СИНГОНИЯЛАР — бир хил симметрияли комплекслар б-н тавсифланувчи симметрия турлари (гуруҳлар, синфлар йиғиндиси). К. с. нинг геометрик константалари а, Ь, с; a, J5, % орқали ифодаланади. Бунда а, Ь, с — кристаллографик ўк/iap, а, /3, х — ўқпар орасидаги бурчаклар.
Кристаллографияда 3 тоифага кирувчи 7 сингония мавжуд. Шулардан ҳар бири фақат унга хос бўлган симметрия элементлари бирлигига эгадир. Бу бирликлар куб сингонияси симметрияси фақат унга хос бўлган (планаксиал) турининг максимал — 3Z44Z3-6Z2-•9РС дан симметрия элементларининг тамоман йўқлиги б-н фарқланадиган трикливал сингониянинг содда туригача бўладиган шаклидир.
Кристаллографик система ва симметрия турлари ёрдамида кристалларнинг таркиби, уларнинг фазовий панжара турлари аниқланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.