Krurova

Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 727-b. — ziyouz.com

Krurova KRUROVA, Krorayva (Kiroroyva) — qad. tarixiy-madaniy viloyat va davlat (mpl. av. 4—3-ming yillik — mil. 5-a.). Şarqiy Turkistondagi Löbnur (Lobnor) kölining jan.da bölgan. Mil. av. 2-a.ning 2-yarmida Xitoyning Şarqiy Turkiston va Dananta qarşi tajovözi vaqtida bu yerda Xitoy harbiy manzilgoxlari vujudga kelgan. Mahalliy tub atama — Kiroroyva mil. 3— 4-a.larga oid kharoşthi bitiklarida qayd etilgan. Buyuk ipak yölidya joylaşganligi tufayli milodning boşlarida ravvaq topgan. Arxeologik tadqiqotlar natijasida K.dan turli tillarda (kharoşthi, xötansak, xitoy, tibet, toxar va b.) bitilgan yozma hujjatlar topilgan. Bu xujjatlarni örganiş milodning boşlarida bu yerga köplab hindlarning köçib kelganligi, ularning K.da roli katta bölganligidan dalolat beradi. Xususan, K. dagi hukmron sulola vakillari hind ismlari (Tajaka, Peniyi, Amgoki, Maxiri, Vaşmana) va unvoni — mahoroja deb atalgan. Mil. 3—4-a.da K. kiçik davlat bölib, tarkibida Löbnur köli atrofidagi hudud va Taqla-Makon çölining jan.-şarqiy tomonidagi vohalar kirgan. K. aholisi negizini hind-yevropa xalqlari taşqil etib, hindlar, eroniylar katta rol öyvagan, xitoylar ozçilikni taşqil qilgan. K. şaharsozlik, q.x., hunarmandçilik, polizçilik, çorvaçilik, xalqaro savdo va tovar-pul munosabatlarida yuksak darajaga erişgan. Buddizm davlat dini bölgan. K. hududidan Krurova gözallari topilgan.

Ad.: Rtveladze E., Velikiy şyolkoviy put, T., 1999.

Abduxoliq Aytboyev.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КРУРОВА, Крорайва (Кироройва) — қад. тарихий-маданий вилоят ва давлат (мпл. ав. 4—3-минг йиллик — мил. 5-а.). Шарқий Туркистондаги Лўбнур (Лобнор) кўлининг жан.да бўлган. Мил. ав. 2-а.нинг 2-ярмида Хитойнинг Шарқий Туркистон ва Дананта қарши тажовўзи вақтида бу ерда Хитой ҳарбий манзилгохлари вужудга келган. Маҳаллий туб атама — Кироройва мил. 3— 4-а.ларга оид кҳароштҳи битикларида қайд этилган. Буюк ипак йўлидя жойлашганлиги туфайли милоднинг бошларида раввақ топган. Археологик тадқиқотлар натижасида К.дан турли тилларда (кҳароштҳи, хўтансак, хитой, тибет, тохар ва б.) битилган ёзма ҳужжатлар топилган. Бу хужжатларни ўрганиш милоднинг бошларида бу ерга кўплаб ҳиндларнинг кўчиб келганлиги, уларнинг К.да роли катта бўлганлигидан далолат беради. Хусусан, К. даги ҳукмрон сулола вакиллари ҳинд исмлари (Тажака, Пенийи, Амгоки, Махири, Вашмана) ва унвони — маҳорожа деб аталган. Мил. 3—4-а.да К. кичик давлат бўлиб, таркибида Лўбнур кўли атрофидаги ҳудуд ва Тақла-Макон чўлининг жан.-шарқий томонидаги воҳалар кирган. К. аҳолиси негизини ҳинд-европа халқлари ташқил этиб, ҳиндлар, эронийлар катта роль ўйваган, хитойлар озчиликни ташқил қилган. К. шаҳарсозлик, қ.х., ҳунармандчилик, полизчилик, чорвачилик, халқаро савдо ва товар-пул муносабатларида юксак даражага эришган. Буддизм давлат дини бўлган. К. ҳудудидан Крурова гўзаллари топилган.

Ад.: Ртвеладзе Э., Великий шёлковый путь, Т., 1999.

Абдухолиқ Айтбоев.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.