Kserofitlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 731-b. — ziyouz.com
Kserofitlar (yun. xeros — quruq, phyton — ösimlik) — quruq (suvsiz) yerdarda ösadigan ösimliklar. Qator belgi va xususiyatlari (q. Kseromorfizm) tufayli issiqlik va suvsizlikka çidamli ösimliklar. K. ekologik va fiziologik xususiyatlariga köra bir neça guruhlarga bölinadi.
Sukkulentlar — tanasida suv töplaydigan, protrplazmasining yopişqoqligi va hujayralarida köp miqdorda suv saqlanişi tufayli issiqqa çidamli, lekin suvsizlikka çidamsiz ösimliklar (aganalar, kaktuslar, aiios). Gemikserofitlar — suvsizlikka uzoq çidaş berolmaydigan, lekin yer osti suvlariga yetadigan ildiz sistemasining bölişi, tanasidan suv buğlanişi va moddalar almaşinuvi jarayonlarining jadal keçişi tufayli issiqlikka çidamli ösimliklar (yantoq, otquloq). Evkserofitlar — hujayra protoplazmasi juda quyuq bölişi, moddalar almaşinuvi sekin borişi tufayli suvsizlik va issiqlikka çidamli ösimliklar (şuvoqlarning ayrim turlari). Poykilokserofitlar — suv tanqisligida anabioz holatga ötuvçi ösimliklar (ayrim tropik va subtropik ösimliklar).
Q.: Kseromorfizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КСЕРОФИТЛАР (юн. xeros — қуруқ, phyton — ўсимлик) — қуруқ (сувсиз) ердарда ўсадиган ўсимликлар. Қатор белги ва хусусиятлари (қ. Ксероморфизм) туфайли иссиқлик ва сувсизликка чидамли ўсимликлар. К. экологик ва физиологик хусусиятларига кўра бир неча гуруҳларга бўлинади.
Суккулентлар — танасида сув тўплайдиган, протрплазмасининг ёпишқоқлиги ва ҳужайраларида кўп миқдорда сув сақланиши туфайли иссиққа чидамли, лекин сувсизликка чидамсиз ўсимликлар (аганалар, кактуслар, aiios). Гемиксерофитлар — сувсизликка узоқ чидаш беролмайдиган, лекин ер ости сувларига етадиган илдиз системасининг бўлиши, танасидан сув буғланиши ва моддалар алмашинуви жараёнларининг жадал кечиши туфайли иссиқликка чидамли ўсимликлар (янтоқ, отқулоқ). Эвксерофитлар — ҳужайра протоплазмаси жуда қуюқ бўлиши, моддалар алмашинуви секин бориши туфайли сувсизлик ва иссиқликка чидамли ўсимликлар (шувоқларнинг айрим турлари). Пойкилоксерофитлар — сув танқислигида анабиоз ҳолатга ўтувчи ўсимликлар (айрим тропик ва субтропик ўсимликлар).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.