Kuala-lumpur

Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 734-b. — ziyouz.com

Kuala-lumpur - Malayziyaning poytaxti. Mamlakatning muhim iqtisodiy, savdo-moliya va siyosiy markazi. Federal poytaxt hududining ma'muriy markazi. Malakkaya.o.ningjan.- ğarbiy qismida, toğlar b-n öralgan xuşmanzara vodiyda, Klang va Gombak daryolarining qöşiliş yerida joylaşgan. Iqlimi tropik mussonli, nam iqlim (nisbiy namlik 96% gaça), yoğin köp yoğadi (yiliga örtaça 2440 mm) va yil davomida t-ra yuqori böladi (örtaça yillik t-ra 28,2°). Aholisi 1,3 mln. kişi (2000).

K.-L. 19-a.ning 80-y.larida şu atrofdan qalay qazib çiqaruvçi konçilar qişloqlari örnida bunyod etilgan. 1880 y.dan Salangor sultonligining poytaxti. 1896 y.dan federatsiya qilib birlaştirilgan Malayya sultonliklarining ma'muriy markazi. 1946 y.dan Angliya mustamlakasi — Malayya ittifoqining, 1984 y.dan Malayya Federatsiyasi (Malayya)ning markazi. 1957 y. avg.dan mustaqil Malayya Federatsiyasi, 1963 y.dan Malayziya Federatsiyasining poytaxti.

K.-L. muhim transport yöllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. T. y. va şosse yöl orqali Malakka böğozi sohilidagi Port-Suettenem ş. b-n boğlangan. Muhim savdo-taqsimot punkti, kon sanoati va q.x. r-nining markazi. Töqimaçilik, elektrotexnika, maşinasozlik, oziq-ovqat, kimyo, sement, yoğoçsozlik, metallsozlik sanoati, t.y. jihozlari i.ç., avtomobil yiğiş korxonalari mavjud. Texnologiya un-ti, Malayziya un-ti, milliy muzey, kutubxonalar bor. Şaharning markaziy Femida hukumat ma'muriy binolari, savdo firmalari, yirik banklar joylaşgan. Me'moriy yodgorliklardan masjid, Mariammam ibodatxonasi va b. saqlangan.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КУАЛА-ЛУМПУР - Малайзиянинг пойтахти. Мамлакатнинг муҳим иқтисодий, савдо-молия ва сиёсий маркази. Федерал пойтахт ҳудудининг маъмурий маркази. Малаккая.о.нингжан.- ғарбий қисмида, тоғлар б-н ўралган хушманзара водийда, Кланг ва Гомбак дарёларининг қўшилиш ерида жойлашган. Иқлими тропик муссонли, нам иқлим (нисбий намлик 96% гача), ёғин кўп ёғади (йилига ўртача 2440 мм) ва йил давомида т-ра юқори бўлади (ўртача йиллик т-ра 28,2°). Аҳолиси 1,3 млн. киши (2000).

К.-Л. 19-а.нинг 80-й.ларида шу атрофдан қалай қазиб чиқарувчи кончилар қишлоқлари ўрнида бунёд этилган. 1880 й.дан Салангор султонлигининг пойтахти. 1896 й.дан федерация қилиб бирлаштирилган Малайя султонликларининг маъмурий маркази. 1946 й.дан Англия мустамлакаси — Малайя иттифоқининг, 1984 й.дан Малайя Федерацияси (Малайя)нинг маркази. 1957 й. авг.дан мустақил Малайя Федерацияси, 1963 й.дан Малайзия Федерациясининг пойтахти.

К.-Л. муҳим транспорт йўллари тугуни. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Т. й. ва шоссе йўл орқали Малакка бўғози соҳилидаги Порт-Суэттенем ш. б-н боғланган. Муҳим савдо-тақсимот пункти, кон саноати ва қ.х. р-нининг маркази. Тўқимачилик, электротехника, машинасозлик, озиқ-овқат, кимё, цемент, ёғочсозлик, металлсозлик саноати, т.й. жиҳозлари и.ч., автомобиль йиғиш корхоналари мавжуд. Технология ун-ти, Малайзия ун-ти, миллий музей, кутубхоналар бор. Шаҳарнинг марказий Фемида ҳукумат маъмурий бинолари, савдо фирмалари, йирик банклар жойлашган. Меъморий ёдгорликлардан масжид, Мариаммам ибодатхонаси ва б. сақланган.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.