Kubratxon
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 742-b. — ziyouz.com
Kubratxon KUBRATXON, Kuvrat,Kurt (584 642) — qad. bulğorlar xoni (632—642). Turk xoqonligi parçalangaç (7-a. 30-y. lari), dulo uruği vakili K. zudlik b-n Azov böyi daştlaridagi tarqoq bulğor qabilalarini birlaştira boşlagan. Şu tariqa tarixiy manbalarda Böyuk Bulğoriya nomi b-n maşhur bölgan yangi davlat birlaşmasi vujudga kelgan. Uning tarkibiga turkiyzabon bulğorlargiva emas, balki uğur (ugor) tilida sözlaşuvçi qad. major (venger) qabilalari ham kirgan, lekin, yetakçi davlat tili [hukmron dulo uruğining tili] — turkiy til bölgan, Bu — birlaşma negizida elatlar şakllana boşlaganligidan guvoxlik beradi. K. vafoti b-n u tuzgan davlat ham parçalanib ketgan, ularga K. ning öğillari — Batboy (katta öğli) va Asparux boşçilik qilişgan.
Ad.: Pletneva S. A., Koçevniki srednevekovya, M, 1982.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУБРАТХОН, Куврат,Курт (584 642) — қад. булғорлар хони (632—642). Турк хоқонлиги парчалангач (7-а. 30-й. лари), дуло уруғи вакили К. зудлик б-н Азов бўйи даштларидаги тарқоқ булғор қабилаларини бирлаштира бошлаган. Шу тариқа тарихий манбаларда Бўюк Булғория номи б-н машҳур бўлган янги давлат бирлашмаси вужудга келган. Унинг таркибига туркийзабон булғорларгива эмас, балки уғур (угор) тилида сўзлашувчи қад. мажор (венгер) қабилалари ҳам кирган, лекин, етакчи давлат тили [ҳукмрон дуло уруғининг тили] — туркий тил бўлган, Бу — бирлашма негизида элатлар шакллана бошлаганлигидан гувохлик беради. К. вафоти б-н у тузган давлат ҳам парчаланиб кетган, уларга К. нинг ўғиллари — Батбой (катта ўғли) ва Аспарух бошчилик қилишган.
Ад.: Плетнева С. А., Кочевники средневековья, М, 1982.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.