Kurd adabiyoti
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 796–797-b. — ziyouz.com
Kurd adabiyoti — kurd xalqining adabiyoti. K. a.ning qad. yozuv yodgorliklari — mil. 7-a.da noma'lum muallif tomonidan çarmga yozilgan doston bölib, uning ayrim qismlari 1920 y.da Sulaymoniy (Iroq) dan topilgan. 11—17-a.larda şe'riyatning yirik vakillari: Ali Xaririy (11-a.), Mella Axmad Jaziy (12-a.), Mella Bate (15-a.), Ahmad Xoniy (17-a.); 19—20-a.larda Salim, Xoji Qodir, Koyi, Noimiy, Kurdiy, Maxur, Şayx Rizo Talaboniy kabi şoirlar maşhur bölgan. 20-a. boşlarida eng yangi K. a. şakllandi. 20-a.ning 1-yarmida ijod qilgan Hamdiy, Liriy Merda hamda hoz. kurd şe'riyati asosçilaridan biri F. Bekasa asarlarida, şuningdek, 20-a.ning 2-yarmida ijod etgan yirik şoirlar: A. Xojar (Eron), Ş. Jigarxun, Kadrijon (Suriya), B. Varimon, A. Goran, yozuvçilar — Ş. Fattoh, I. Ahmad, M. Barzinji (Iroq), Badirxon (Turkiya) va b. asarlarida kurd xalqining hayoti, ularning milliy mustaqillik va ozodlik uçun kuraşi hamda ular yaşaydigan mamlakatdagi hukumatlarning siyosatiga qarşi norozilik kayfiyati ifodalangan. 20-a.ning 30-y.lariga kelib, hoz. K. a. yanada rivoj topdi. 1931 y.da A. Şomilovning «Kurd çoponi» avtobiografik qissasi, 2-jahon uruşidan keyingi davrlarda A. Jindiy, A. Şomilov, A. Abdurahmon va b.ning roman va qissalari, J. Jasmiy, A. Avdol, H. Murod, O. Şaro, K. Çaçan va b.ning şe'riy töplamlari naşr etiddi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУРД АДАБИЁТИ — курд халқининг адабиёти. К. а.нинг қад. ёзув ёдгорликлари — мил. 7-а.да номаълум муаллиф томонидан чармга ёзилган достон бўлиб, унинг айрим қисмлари 1920 й.да Сулаймоний (Ироқ) дан топилган. 11—17-а.ларда шеъриятнинг йирик вакиллари: Али Харирий (11-а.), Мелла Ахмад Жазий (12-а.), Мелла Бате (15-а.), Аҳмад Хоний (17-а.); 19—20-а.ларда Салим, Хожи Қодир, Койи, Ноимий, Курдий, Махур, Шайх Ризо Талабоний каби шоирлар машҳур бўлган. 20-а. бошларида энг янги К. а. шаклланди. 20-а.нинг 1-ярмида ижод қилган Ҳамдий, Лирий Мерда ҳамда ҳоз. курд шеърияти асосчиларидан бири Ф. Бекаса асарларида, шунингдек, 20-а.нинг 2-ярмида ижод этган йирик шоирлар: А. Хожар (Эрон), Ш. Жигархун, Кадрижон (Сурия), Б. Варимон, А. Горан, ёзувчилар — Ш. Фаттоҳ, И. Аҳмад, М. Барзинжи (Ироқ), Бадирхон (Туркия) ва б. асарларида курд халқининг ҳаёти, уларнинг миллий мустақиллик ва озодлик учун кураши ҳамда улар яшайдиган мамлакатдаги ҳукуматларнинг сиёсатига қарши норозилик кайфияти ифодаланган. 20-а.нинг 30-й.ларига келиб, ҳоз. К. а. янада ривож топди. 1931 й.да А. Шомиловнинг «Курд чопони» автобиографик қиссаси, 2-жаҳон урушидан кейинги даврларда А. Жиндий, А. Шомилов, А. Абдураҳмон ва б.нинг роман ва қиссалари, Ж. Жасмий, А. Авдол, Ҳ. Мурод, О. Шаро, К. Чачан ва б.нинг шеърий тўпламлари нашр этидди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.