Kuren
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 798-b. — ziyouz.com
Kuren (möğulça xureen — qalqa, qarorgoh) — 1) köçmançilar yaşaydigan manzil. Möğullarning ötovlari va arana uylari halqa şaklida örnatilgan, örtada qabila boşliği (uruğ oqsoqoli) ning ötovi bölgan. K. sözining olomon, qabila ma'nolari ham bor. (V. Radlov); 2) rusça kuren (uy) sözi ham K.dan olingan. Zaporojye Seçit joylaşgan harbiy bölinma. Bu K. 38 ta kazaqlar K.iga bölingan. K.lar kazaqlarning kelgan joyi nomi b-n atalgan (mas. Poltana K. i, Uman K. i. va b.); 3) özbekça «köçköron» sözi tarkibidagi köron öşa möğulça sözdan kelib çiqqan. Keyingi asrlarda bu söz Xiva xonligida atrofi devor b-n öralgan istehkomga nisbatan qöllanilgan; tevarak-atrofdagi kişilar yovgarçilikda ana şu joyga yaşiringan. Navoiy viloyatining, Konimex tumanida K. nomi b-n ataladigan qişloq ham bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУРЕН (мўғулча хурээн — қалқа, қароргоҳ) — 1) кўчманчилар яшайдиган манзил. Мўғулларнинг ўтовлари ва арана уйлари ҳалқа шаклида ўрнатилган, ўртада қабила бошлиғи (уруғ оқсоқоли) нинг ўтови бўлган. К. сўзининг оломон, қабила маънолари ҳам бор. (В. Радлов); 2) русча курень (уй) сўзи ҳам К.дан олинган. Запорожье Сечит жойлашган ҳарбий бўлинма. Бу К. 38 та казақлар К.ига бўлинган. К.лар казақларнинг келган жойи номи б-н аталган (мас. Полтана К. и, Умань К. и. ва б.); 3) ўзбекча «кўчкўрон» сўзи таркибидаги кўрон ўша мўғулча сўздан келиб чиққан. Кейинги асрларда бу сўз Хива хонлигида атрофи девор б-н ўралган истеҳкомга нисбатан қўлланилган; теварак-атрофдаги кишилар ёвгарчиликда ана шу жойга яширинган. Навоий вилоятининг, Конимех туманида К. номи б-н аталадиган қишлоқ ҳам бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.