Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Kuril orollari

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 798–799-b. — ziyouz.com

    Kuril orollari - Kamçatka ya. o. va Xokkaydo (Yaponiya) o. oraliğidagi vulkaniq orollar. Oxota dengizini Tinç okeandan ajratib turadi. RFning Saxalin viloyati tarkibida. Uzunligi qariyb 1200 km. Mayd. 15,6 ming km2. Parallel orollar — Katta Kuril o.lari va Kiçik Kuril o.laridan iborat. Katta Kuril o.lari 3 guruhga: jan. (Ku-vaşir, Iturup, Urup va b.), örta (Simuşir, Ketoy, Uşişir va b.) va şim. (Lovuşki, Şiaşkotan, Onekotan, Paramuşir va b. t.) guruhlarga bölinadi. Orollarning köp qismi toğlik (bal. 2339 m. gaça). 160 vulkan, şulardan 40 ga yakini harakatdagi vulkanlar, issiq mineral buloklar mavjud. Kuçli zilzilalar bölib turadi. Jan. orollarda örmonlar bor, şim. orollar tundra ösimliklari b-n qoplangan. Baliq (keta va b.) va dengiz hayvonlari (nerpa, sivuç va b.) ovlanadi. Kuvaşir o.da Kuril qöriqxonasi joylaşgan. K. o. töğrisidagi ilk ma'lumotlarni 1697 y.da rus sayyohi V.V. Atlasov ma'lum qildi. 1855 y.dagi Rossiya-Yaponiya şartnomasiga köra, Iturup o.dan şim.dagi barça K. o. Rossiyaning mulki deb e'lon qilindi. 1875 y.dagi Rossiya—Yaponiya şartnomasidan keyin esa ular Yaponiya boşqaruvida böldi. 1945 y.dagi Krim konferensiyasi karoriga binoan, SSSR tasarrufiga ötdi, 1945 y.ning avgust oyida, SSSR—Yaponiya uruşi jarayonida sovet qöşinlari tomonidan egallandi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КУРИЛ ОРОЛЛАРИ - Камчатка я. о. ва Хоккайдо (Япония) о. оралиғидаги вулканиқ ороллар. Охота денгизини Тинч океандан ажратиб туради. РФнинг Сахалин вилояти таркибида. Узунлиги қарийб 1200 км. Майд. 15,6 минг км2. Параллел ороллар — Катта Курил о.лари ва Кичик Курил о.ларидан иборат. Катта Курил о.лари 3 гуруҳга: жан. (Ку-вашир, Итуруп, Уруп ва б.), ўрта (Симушир, Кетой, Ушишир ва б.) ва шим. (Ловушки, Шиашкотан, Онекотан, Парамушир ва б. т.) гуруҳларга бўлинади. Оролларнинг кўп қисми тоғлик (бал. 2339 м. гача). 160 вулкан, шулардан 40 га якини ҳаракатдаги вулканлар, иссиқ минерал булоклар мавжуд. Кучли зилзилалар бўлиб туради. Жан. оролларда ўрмонлар бор, шим. ороллар тундра ўсимликлари б-н қопланган. Балиқ (кета ва б.) ва денгиз ҳайвонлари (нерпа, сивуч ва б.) овланади. Кувашир о.да Курил қўриқхонаси жойлашган. К. о. тўғрисидаги илк маълумотларни 1697 й.да рус сайёҳи В.В. Атласов маълум қилди. 1855 й.даги Россия-Япония шартномасига кўра, Итуруп о.дан шим.даги барча К. о. Россиянинг мулки деб эълон қилинди. 1875 й.даги Россия—Япония шартномасидан кейин эса улар Япония бошқарувида бўлди. 1945 й.даги Крим конференцияси карорига биноан, СССР тасарруфига ўтди, 1945 й.нинг август ойида, СССР—Япония уруши жараёнида совет қўшинлари томонидан эгалланди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.