Kursk jangi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 804–805-b. — ziyouz.com
Kursk jangi - 2-jahon uruşidagi eng yirik janglardan biri (1943 y., 5 iyul — 23 avg.). Stalingrad jangi (1942—43) dan söng, Bryansk, Voronej va Markaziy frontlarning qöşinlari nemis faşist qöşinlarini ulkan hudud böylab surib taşlagan. Natijada «Kursk yoyi» deb atalmiş front çiziği yuzaga kelgan. Nemis faşistlar qömondonligi ana şu yerda Voronej va Markaziy front qöşinlarini örab olib, tor-mor qiliş rejasini tuzgan. Bunga qarşi sovet qömondonligi dastlab mudofaa, keyin qarşi zarba operatsiyalari b-n duşmanni tor-mor keltiriş va uning yangi rejalarini barbod qiliş rejasini işlab çiqqan. «Kursk yoyi»ni mudofaa qilayotgan qöşinlarga qarşi nemislar özining, 2, 9-piyoda askarlar, 4-tank armiyasi, «Kampf» tezkor guruhini jangga taşlagan. Vatijada ular 5 iyulda Oryol-Kursk yönalişi böyiça 10—12 km, Belgorod-Kursk yönalişi böyiça 35 km masofaga yorib kirgan. Iyul— avg. oylarida Markaziy, Voronej va Daşt (general polkovnik I.S. Konev), Ğarbiy (general polkovnik V. O. Sokolovskiy), Bryansk (general polkovnik M. M. Popov) va Jan.-Ğarbiy (armiya generali R. Ya. Malinovskiy) fronti qöşinlari qarşi hujumga ötib faşistlarning 30 diviziyasini yakson qilgan. Oryol va Belgorod (5 avg.), Xarkov (23 avg.) ş.lari ozod qilingan. K.j. 2-jahon uruşida hal qiluvçi buriliş yasagan va strategik taşabbus özil-kesil sovet qöşinlariga ötgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУРСК ЖАНГИ - 2-жаҳон урушидаги энг йирик жанглардан бири (1943 й., 5 июль — 23 авг.). Сталинград жанги (1942—43) дан сўнг, Брянск, Воронеж ва Марказий фронтларнинг қўшинлари немис фашист қўшинларини улкан ҳудуд бўйлаб суриб ташлаган. Натижада «Курск ёйи» деб аталмиш фронт чизиғи юзага келган. Немис фашистлар қўмондонлиги ана шу ерда Воронеж ва Марказий фронт қўшинларини ўраб олиб, тор-мор қилиш режасини тузган. Бунга қарши совет қўмондонлиги дастлаб мудофаа, кейин қарши зарба операциялари б-н душманни тор-мор келтириш ва унинг янги режаларини барбод қилиш режасини ишлаб чиққан. «Курск ёйи»ни мудофаа қилаётган қўшинларга қарши немислар ўзининг, 2, 9-пиёда аскарлар, 4-танк армияси, «Кампф» тезкор гуруҳини жангга ташлаган. Ватижада улар 5 июлда Орёл-Курск йўналиши бўйича 10—12 км, Белгород-Курск йўналиши бўйича 35 км масофага ёриб кирган. Июль— авг. ойларида Марказий, Воронеж ва Дашт (генерал полковник И.С. Конев), Ғарбий (генерал полковник В. О. Соколовский), Брянск (генерал полковник М. М. Попов) ва Жан.-Ғарбий (армия генерали Р. Я. Малиновский) фронти қўшинлари қарши ҳужумга ўтиб фашистларнинг 30 дивизиясини яксон қилган. Орёл ва Белгород (5 авг.), Харьков (23 авг.) ш.лари озод қилинган. К.ж. 2-жаҳон урушида ҳал қилувчи бурилиш ясаган ва стратегик ташаббус ўзил-кесил совет қўшинларига ўтган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.