Kursk viloyati

Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 804-b. — ziyouz.com

Kursk viloyati - RFdagi viloyat. Markaziy Qoratuproq iqtisodiy rniga kiradi. 1934 y. 13 iyunda taşqil etilgan. Mayd. 29,8 ming km2. Aholisi 1336,4 ming kişi (1998), asosan ruslar; şuningdek, belorus, ukrain va b. ham yaşaydi. Şaharliklar 60,9%. 28 tumanga bölingan, 10 şahar, 23 şaharça bor (1998). Markazi — Kursk ş.

K. v. Rossiya Yevropa qismining markazida Örta Rossiya qirlarida joylaşgan. Örtaça bal. 200 m. Foydali qazilmalari: Kursk magnit anomaliyasi, temir rudasi, fosforit, bör, torf, har xil gil, qum va b. Iqlimi mö'tadil kontinental. Yanv.ning örtaça t-rasi ğarbida — 7,7° dan şim.da — 9,4°gaça. Yillik yoğin 480—600 mm. Vegetatsiya davri 187—193 kun. Asosiy daryolari: Seym va uning irmoqlari. Asosan, qoratuproq, şim.- ğarbida sur tusli örmon tuproklari tarqalgan. Viloyat hududida Markaziy qoratuproq qöriqxonasi joylaşgan.

K.v. sanoatining yetakçi tarmoqlari: köp tarmoqli maşinasozlik va metallsozlik. Temir ruda sanoati (Mixaylovskoye kon boyitiş k-ti) Rossiyaning metallurgiya z-dlarini yuqori sifatli xom aşyo b-n ta'minlaydi. Kimyo va neft kimyosi sanoatida texnik rezina, öğit, lok-böyoq mahsulotlari, Kursk «Ximvolokno» i.ç. birlaşmasida sintetik tola,«Sçetmaş»da hisoblaş maşivalari işlab çiqariladi. Yengil sanoatda jun mato, ustki va içki trikotaj, tikuvçilik mahsulotlari işlab çiqariladi. Oziq-ovqat sanoatida şakarqand z-di bor. Kursk AES mavjud. Buğdoy, javdar, arpa va b. ekiladi. Asosiy texnika ekini — qand lavlagi. Sabzavotçilik, kartoşkaçilik, mevaçilik b-n şuğullaniladi. Qoramol, çöçqa, qöy, parranda boqiladi. Yirik t.y. tugunlari: Velikiye Luki — Novosokolniki — Nevel.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КУРСК ВИЛОЯТИ - РФдаги вилоят. Марказий Қоратупроқ иқтисодий рнига киради. 1934 й. 13 июнда ташқил этилган. Майд. 29,8 минг км2. Аҳолиси 1336,4 минг киши (1998), асосан руслар; шунингдек, белорус, украин ва б. ҳам яшайди. Шаҳарликлар 60,9%. 28 туманга бўлинган, 10 шаҳар, 23 шаҳарча бор (1998). Маркази — Курск ш.

К. в. Россия Европа қисмининг марказида Ўрта Россия қирларида жойлашган. Ўртача бал. 200 м. Фойдали қазилмалари: Курск магнит аномалияси, темир рудаси, фосфорит, бўр, торф, ҳар хил гил, қум ва б. Иқлими мўътадил континентал. Янв.нинг ўртача т-раси ғарбида — 7,7° дан шим.да — 9,4°гача. Йиллик ёғин 480—600 мм. Вегетация даври 187—193 кун. Асосий дарёлари: Сейм ва унинг ирмоқлари. Асосан, қоратупроқ, шим.- ғарбида сур тусли ўрмон тупроклари тарқалган. Вилоят ҳудудида Марказий қоратупроқ қўриқхонаси жойлашган.

К.в. саноатининг етакчи тармоқлари: кўп тармоқли машинасозлик ва металлсозлик. Темир руда саноати (Михайловское кон бойитиш к-ти) Россиянинг металлургия з-дларини юқори сифатли хом ашё б-н таъминлайди. Кимё ва нефть кимёси саноатида техник резина, ўғит, лок-бўёқ маҳсулотлари, Курск «Химволокно» и.ч. бирлашмасида синтетик тола,«Счетмаш»да ҳисоблаш машивалари ишлаб чиқарилади. Енгил саноатда жун мато, устки ва ички трикотаж, тикувчилик маҳсулотлари ишлаб чиқарилади. Озиқ-овқат саноатида шакарқанд з-ди бор. Курск АЭС мавжуд. Буғдой, жавдар, арпа ва б. экилади. Асосий техника экини — қанд лавлаги. Сабзавотчилик, картошкачилик, мевачилик б-н шуғулланилади. Қорамол, чўчқа, қўй, парранда боқилади. Йирик т.й. тугунлари: Великие Луки — Новосокольники — Невель.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.