Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Kurtak

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 805-b. — ziyouz.com

    Kurtak — 1) yuksak ösimliklarning novda kurtagi. K. uçki qismida ösiş konusi bölgan boşlanğiç poya va özaro ziç joylaşgan har xil yoşdagi bargçalardan (vegetati v K.) yoki ular b-n birga örnaşgan boşlanğiç gul va tuigullardan (generativ K.) iborat. Boşlangiç gul K. ğunça deyiladi. Qişlaydigan K. sirtdan qönğir qobiq (şakli özgargan barglar) b-n qoplangan. K. novdaning uçida (uçki K.), barg qöltiğida (barg K.) yoki poyaning boşqa qismlari, ildiz, ba'zan barglarda (qöşimça K.) böladi. Bahorda yozilmaydigan va novdada rivojlanmay turgan K. uyqudagi (yaşirin) K. deyiladi. Ösimlik kesilganida yoki singanida bunday K.dan yangi novda ösib çiqadi. Ösimliklarning bu xususiyatidan bir tur ösimlikni boşqa tur ösimlikka payvandlaşda foydalaniladi;

    2) ba'zi umurtqasiz hayvonlar (böşliqiçlilar, halqali çuvalçanglar va b.)da ova organizmida rivojlanayotgan jinssiz yoki jinsiy yoş organizm.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КУРТАК — 1) юксак ўсимликларнинг новда куртаги. К. учки қисмида ўсиш конуси бўлган бошланғич поя ва ўзаро зич жойлашган ҳар хил ёшдаги баргчалардан (вегетати в К.) ёки улар б-н бирга ўрнашган бошланғич гул ва туигуллардан (генератив К.) иборат. Бошлангич гул К. ғунча дейилади. Қишлайдиган К. сиртдан қўнғир қобиқ (шакли ўзгарган барглар) б-н қопланган. К. новданинг учида (учки К.), барг қўлтиғида (барг К.) ёки поянинг бошқа қисмлари, илдиз, баъзан баргларда (қўшимча К.) бўлади. Баҳорда ёзилмайдиган ва новдада ривожланмай турган К. уйқудаги (яширин) К. дейилади. Ўсимлик кесилганида ёки синганида бундай К.дан янги новда ўсиб чиқади. Ўсимликларнинг бу хусусиятидан бир тур ўсимликни бошқа тур ўсимликка пайвандлашда фойдаланилади;

    2) баъзи умуртқасиз ҳайвонлар (бўшлиқичлилар, ҳалқали чувалчанглар ва б.)да ова организмида ривожланаётган жинссиз ёки жинсий ёш организм.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.