Kurtak payvand
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 805–806-b. — ziyouz.com
Kurtak payvand - bir ösimlik ka ikkinçi ösimlikning kurtagini ulaş, payvandlaş usullaridan biri. K.p.da payvandtagga bitta kurtak ulanadi. K.p. iyul oxiridan sent. örtasigaça ötkaziladi. K.p. qilişdan 4—5 kun oldin köçatzor suğoriladi, payvandtag ildiz böğzidan 15—20 sm gaça barça yon şoxlar olib taşlanib, höl latta b-n tozalanadi. Kurtaklar hosilga kirgan, nav xususiyati yaxşi, soğlom daraxtlarning kun salqin vaqtda ke-silgan qalamçalaridan olinadi. Qalamçadagi barglar 0,5—1 sm band qoldirib kesiladi. Tayyor qalamçalar payvandlaş vaqtigaça höl çipta, poxol qabilarga öralib, salqin joyda saqlanadi.
Payvandlaş usuli: payvandtag pöstloği yoğoçlik qismigaça 3 sm uzunlikda «T» şaklida payvandlaş piçoği b-n tilinadi, söngra pöstloq sal oçiladi, bu joyga bir oz yoğoçlik qismi b-n kesib olingan kurtak örnatiladi va çipta, polietilen plyonka b-n boğlanadi. Payvandlaş işi tugagaç, köçatzor qondirib suğoriladi. Ulangan kurtaklar 15—16 kunda tutadi. Tutgan kurtakdagi barg bandi tuşgan böladi yoki barmoq b-n sal tegilsa, tuşib ketadi; tutmaganda barg bandi qurib, kurtak pöstloği burişib qoladi. Bunday holda payvandtagning qarama-qarşi tomonidan qayta payvandlanadi. Payvand tötib ketgaç, kurtak ulangan joydan yuqorisi erta köklamda kesib taşlanadi. Vayça payvand ham kurtak payvandga kiradi, bu usulda asosan, yonğoq, anjir, pekan payvandlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУРТАК ПАЙВАНД - бир ўсимлик ка иккинчи ўсимликнинг куртагини улаш, пайвандлаш усулларидан бири. К.п.да пайвандтагга битта куртак уланади. К.п. июль охиридан сент. ўртасигача ўтказилади. К.п. қилишдан 4—5 кун олдин кўчатзор суғорилади, пайвандтаг илдиз бўғзидан 15—20 см гача барча ён шохлар олиб ташланиб, ҳўл латта б-н тозаланади. Куртаклар ҳосилга кирган, нав хусусияти яхши, соғлом дарахтларнинг кун салқин вақтда ке-силган қаламчаларидан олинади. Қаламчадаги барглар 0,5—1 см банд қолдириб кесилади. Тайёр қаламчалар пайвандлаш вақтигача ҳўл чипта, похол қабиларга ўралиб, салқин жойда сақланади.
Пайвандлаш усули: пайвандтаг пўстлоғи ёғочлик қисмигача 3 см узунликда «Т» шаклида пайвандлаш пичоғи б-н тилинади, сўнгра пўстлоқ сал очилади, бу жойга бир оз ёғочлик қисми б-н кесиб олинган куртак ўрнатилади ва чипта, полиэтилен плёнка б-н боғланади. Пайвандлаш иши тугагач, кўчатзор қондириб суғорилади. Уланган куртаклар 15—16 кунда тутади. Тутган куртакдаги барг банди тушган бўлади ёки бармоқ б-н сал тегилса, тушиб кетади; тутмаганда барг банди қуриб, куртак пўстлоғи буришиб қолади. Бундай ҳолда пайвандтагнинг қарама-қарши томонидан қайта пайвандланади. Пайванд тўтиб кетгач, куртак уланган жойдан юқориси эрта кўкламда кесиб ташланади. Вайча пайванд ҳам куртак пайвандга киради, бу усулда асосан, ёнғоқ, анжир, пекан пайвандланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.