Kuşit tillari
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 821-b. — ziyouz.com
Kuşit tillari — som-xom tillari oilasiga mansub. Şim.-Şarqiy va Şarqiy Afrikada tarqalgan. K. t.da sözlaşuvçilarning umumiy miqdori 25,7 mln. kişidan ortiq. K. t. 5 guruhga ajratiladi: 1) şim. kuşit — Sudanning şimoli-şarqi va Efiopiyaning şim.dagi badaviy tili; 2) markaziy kuşit — Efiopiyaning şim. va şim.- ğarbidagi agav tillari; 3) şarqiy kuşit — Efiopiyaning janubi -ğarbidagi burjisidamo tillari, Efiopiyaning şim.-şarqidagi afarsaxo tillari, Somalidagi, Efiopiya şarqi va Keniyaning şimoli-ğarbidagi somali tillari, Efiopiya janubi va Keniya şimolidagi ğalla tillari va b. tillar; 4) jan. kuşit — Tanzaniyaning şim. va şim.- şarqidagi prakv va ara-maniq tillari; 5) ğarbiy kuşit yoki omot guruhi — Efiopiyaning jan. hududlaridagi aribanva, tako, kaffa, yamma, ometo, volamo tillaridan iborat. K. t. özaro qarindoş tillar bölganidan, ularning fammatik qurilişi va luğat tarkibi muayyan umumiylik va öxşaşliklarga ega. Şu b-n birga, undoş fonemalarning miqdori va sifati, kelişiklar miqdori böyiça K. t. bir-biridan farq qiladi. K. t.dan faqat ikkitasi öz yozuviga ega: somali tili (1973 y.dan, lotin alifbosi asosida) va oromo tili (1977 y.dan, efiop alifbosi asosida).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУШИТ ТИЛЛАРИ — сом-хом тиллари оиласига мансуб. Шим.-Шарқий ва Шарқий Африкада тарқалган. К. т.да сўзлашувчиларнинг умумий миқдори 25,7 млн. кишидан ортиқ. К. т. 5 гуруҳга ажратилади: 1) шим. кушит — Суданнинг шимоли-шарқи ва Эфиопиянинг шим.даги бадавий тили; 2) марказий кушит — Эфиопиянинг шим. ва шим.- ғарбидаги агав тиллари; 3) шарқий кушит — Эфиопиянинг жануби -ғарбидаги буржисидамо тиллари, Эфиопиянинг шим.-шарқидаги афарсахо тиллари, Сомалидаги, Эфиопия шарқи ва Кениянинг шимоли-ғарбидаги сомали тиллари, Эфиопия жануби ва Кения шимолидаги ғалла тиллари ва б. тиллар; 4) жан. кушит — Танзаниянинг шим. ва шим.- шарқидаги пракв ва ара-маниқ тиллари; 5) ғарбий кушит ёки омот гуруҳи — Эфиопиянинг жан. ҳудудларидаги арибанва, тако, каффа, ямма, омето, воламо тилларидан иборат. К. т. ўзаро қариндош тиллар бўлганидан, уларнинг фамматик қурилиши ва луғат таркиби муайян умумийлик ва ўхшашликларга эга. Шу б-н бирга, ундош фонемаларнинг миқдори ва сифати, келишиклар миқдори бўйича К. т. бир-биридан фарқ қилади. К. т.дан фақат иккитаси ўз ёзувига эга: сомали тили (1973 й.дан, лотин алифбоси асосида) ва оромо тили (1977 й.дан, эфиоп алифбоси асосида).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.