Kuzgi ekinlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 754-b. — ziyouz.com
Kuzgi ekinlar - kuzda ekilib, qişlaydigan va keyingi yili hosil beradigan bir yillik ekinlar. K.e. ning 2 faol: közgi (45—50 kun; ildiz tarmoği va yer ustki vegetativ organlari şakllanadi) va bahorgi — yozgi (75— 100 kun; generativ organlari rivojlanadi) vegetatsiya davri böladi. K.e. bahorda ekilganda unib, baçki poyalari ösib çiqadi, lekin meva tugmaydi (don bermaydi). K.e.ga boşoqli don ösimliklaridan buğdoy, javdar, arpa; butguldoşlardan közgi raps, surepka va b.; dukkakdoşlardan kuzgi vika va b. kiradi. Yevropa va AQŞda K.e.dan eng köp ekiladigani közgi buğdoydir. Suğorma dehqonçilik mintaqalarida K.e. birinçi yoki oralik ekinlar sifatida jadallaşgan almaşlab ekiş tizimlarida qöllaniladi. 1:4:1:4 sxemali almaşlab ekişda 1- va 6-da-lalarda 1 yilda 2 marta don hosil olivadi, şunda 1-ekin K.e., 2-ekin sifatida makkajöxori ekiladi. K.e. bahori ekinlarga qaraganda serhosil böladi (q. Lalmikorlik).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУЗГИ ЭКИНЛАР - кузда экилиб, қишлайдиган ва кейинги йили ҳосил берадиган бир йиллик экинлар. К.э. нинг 2 фаол: кўзги (45—50 кун; илдиз тармоғи ва ер устки вегетатив органлари шаклланади) ва баҳорги — ёзги (75— 100 кун; генератив органлари ривожланади) вегетация даври бўлади. К.э. баҳорда экилганда униб, бачки поялари ўсиб чиқади, лекин мева тугмайди (дон бермайди). К.э.га бошоқли дон ўсимликларидан буғдой, жавдар, арпа; бутгулдошлардан кўзги рапс, сурепка ва б.; дуккакдошлардан кузги вика ва б. киради. Европа ва АҚШда К.э.дан энг кўп экиладигани кўзги буғдойдир. Суғорма деҳқончилик минтақаларида К.э. биринчи ёки оралик экинлар сифатида жадаллашган алмашлаб экиш тизимларида қўлланилади. 1:4:1:4 схемали алмашлаб экишда 1- ва 6-да-лаларда 1 йилда 2 марта дон ҳосил оливади, шунда 1-экин К.э., 2-экин сифатида маккажўхори экилади. К.э. баҳори экинларга қараганда серҳосил бўлади (қ. Лалмикорлик).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.