Kuzgi söliş
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 752–753-b. — ziyouz.com
Kuzgi söliş - ekinlarda uçraydigan noinfeksion kasallik. Kasallikning öziga xos xususiyati ekinning egilib qolişi va tezkorlik (2—3 kun) b-n ötişidir. Kasallik asosiy hosilni töplaş davriga töğri keladi. Mas, ğözada kasallangan ösimlikning bargi qizğiş tusga kiradi, biroq doğlar hosil bölmaydi, poyasi va ildizining köndalang kesimi soğlom ösimliknikidan farq qilmaydi, poyaning ötkazuvçi vay qismida vilt kasaligiga xos bölgan (traxeomikoz söliş) qorayiş belgilari bölmaydi. K.s.ga suğoriladigan ötloqi-botqoqi tuproqdagi grunt suvlarining yaqinligi (çunki bunda anaerob mikroorganizmlar hayot faoliyati jarayonida gidromorf tuproqlarda ekin uçun zaharli temirning çala oksid formalari, vodorod sulfid va metan vujudga keladi) va köllatib suğoriş sabab böladi. Kasallangan ösimlikdagi yetilgan va yetilmagan kösaqlar 5—6 kun içida oçiladi, biroq muddatidan oldin oçilgani uçun tola sifati past böladi. K. sdan hosil Zs/ga yoki 10% gaça kamayadi.
Kuraş çoralari: sugoriladigan gidromorf tuproqlarda yuqori normada tez-tez sugormaslik; vegetatsiya davrida grunt suvlar sathini ildiz taraladigan qatlamdan pastroqda, ya'ni tuproq yuzasidan kamida 1 m çuqurlikda bölişini ta'minlaş.
Madiva Rasulova.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУЗГИ СЎЛИШ - экинларда учрайдиган ноинфекцион касаллик. Касалликнинг ўзига хос хусусияти экиннинг эгилиб қолиши ва тезкорлик (2—3 кун) б-н ўтишидир. Касаллик асосий ҳосилни тўплаш даврига тўғри келади. Мас, ғўзада касалланган ўсимликнинг барги қизғиш тусга киради, бироқ доғлар ҳосил бўлмайди, пояси ва илдизининг кўндаланг кесими соғлом ўсимликникидан фарқ қилмайди, поянинг ўтказувчи вай қисмида вилт касалигига хос бўлган (трахеомикоз сўлиш) қорайиш белгилари бўлмайди. К.с.га суғориладиган ўтлоқи-ботқоқи тупроқдаги грунт сувларининг яқинлиги (чунки бунда анаэроб микроорганизмлар ҳаёт фаолияти жараёнида гидроморф тупроқларда экин учун заҳарли темирнинг чала оксид формалари, водород сульфид ва метан вужудга келади) ва кўллатиб суғориш сабаб бўлади. Касалланган ўсимликдаги етилган ва етилмаган кўсақлар 5—6 кун ичида очилади, бироқ муддатидан олдин очилгани учун тола сифати паст бўлади. К. сдан ҳосил Зц/га ёки 10% гача камаяди.
Кураш чоралари: сугориладиган гидроморф тупроқларда юқори нормада тез-тез сугормаслик; вегетация даврида грунт сувлар сатҳини илдиз тараладиган қатламдан пастроқда, яъни тупроқ юзасидан камида 1 м чуқурликда бўлишини таъминлаш.
Мадива Расулова.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.