Kvadratik çegirma
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 269-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 85%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Kvadratik çegirma (r- modul böyiça) — x2= a (mod p) taqqoslama yeçimga ega bölgan hollar moduli böyiça r b-n özaro tub bölgan a soni; taqqoslama yeçimga ega bölmaganda esa, r modul böyiça r b-n özaro tub bölgan a soni K. ç. bölmaydi. Agar r tub son bölsa, u holda r modul böyiça keltirilgan çegirmalar sistemasidagi sonlarning yarmi K.ç. böladi, yarmi esa kvadratik çegirma bölmaydi, ya'ni unisi ham, bunisi ham r-tadan böladi. K.ç. va kvadratik çegirmamaslarni bilib oliş uçun Eyler kriteriysidan foydalaniladi. Bu masala Lejandr va Yakobi simvollari yordamida osongina hal qilinadi. Mac: 13 modul böyiça 1, 3, 4, 9, 10 va 12 sonlari K. ç. böladi. 2, 5, 6, 7, 8, 11 sonlari kvadratik çegirmamas hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КВАДРАТИК ЧЕГИРМА (р- модул бўйича) — х2= a (mod p) таққослама ечимга эга бўлган ҳоллар модули бўйича р б-н ўзаро туб бўлган а сони; таққослама ечимга эга бўлмаганда эса, р модул бўйича р б-н ўзаро туб бўлган а сони К. ч. бўлмайди. Агар р туб сон бўлса, у ҳолда р модул бўйича келтирилган чегирмалар системасидаги сонларнинг ярми К.ч. бўлади, ярми эса квадратик чегирма бўлмайди, яъни униси ҳам, буниси ҳам р-тадан бўлади. К.ч. ва квадратик чегирмамасларни билиб олиш учун Эйлер критерийсидан фойдаланилади. Бу масала Лежандр ва Якоби символлари ёрдамида осонгина ҳал қилинади. Mac: 13 модул бўйича 1, 3, 4, 9, 10 ва 12 сонлари К. ч. бўлади. 2, 5, 6, 7, 8, 11 сонлари квадратик чегирмамас ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.