Kvarsit
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 279-b. — ziyouz.com
Kvarsit — metamorfik toğ jinsi, tarkibi, asosan, kvarsdan iborat. Ziç, donador. K.da kvarsyaan boşqa slyuda, rogovaya obmanka, xlorit, temir minerallari (magnetit, gematit, martit) va b. böladi. Slyudali, rogovaya obmankali, xlorit va temirli K. mavjud. K. kvarsli qumtoş va kremniyli jinslarning regional metamorfizmi jarayonida qayta kristallanişidan hosil buladi. Köproq proterozoy yotqiziqlari uçun xos. K. katta masofaga çözilgan uzluksiz qatlam körinişida turli metamorfik toğ jinslari orasida yotadi. K.dan dekorativ qoplama, ötga çidamli gişt (dinas), kislotabardoş materiallar tayyorlanadi. K.ning köp turlari muhim foydali qazilmalardir. Temirli (magnetitli) K. eng muhim temir rudasi hisoblanadi. Mas, Krivoy Rog va Kursk magnit anomaliyasi (RF), Yuqori köl (AKŞ), Labrador (Kanada) temir konlarida SiO ning miqdori 98—99% ga yetadi. K. ning ba'zi bir turlari abraziv material. KVAS (rus.) — javdar yoki arpa solodi (undirib yançilgan doni), javdar uni, qand va yalpizdan tayyorlanadigan çanqovbosar içimlik. Oldin kvas suslosi (atalasi) tayyorlanadi, kvas açitqisi va sut kislota bakteriyalari aralaşmasi, qand va yalpiz qöşib açitiladi. 20—25° haroratda 6—12 soatdan keyin susloning bijğişi tamom böladi. Söng 10—15° gaça sovitiladi, filtrlanadi, boçka yoki şişalarga quyiladi. Hozir uy şaroitida osongina tayyorlasa böladigan konsentratlar işlab çiqariladi. Şuningdek, olma, limon va b. mevalardan tayyorlanadigan K.lar xam bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КВАРЦИТ — метаморфик тоғ жинси, таркиби, асосан, кварцдан иборат. Зич, донадор. К.да кварцяан бошқа слюда, роговая обманка, хлорит, темир минераллари (магнетит, гематит, мартит) ва б. бўлади. Слюдали, роговая обманкали, хлорит ва темирли К. мавжуд. К. кварцли қумтош ва кремнийли жинсларнинг регионал метаморфизми жараёнида қайта кристалланишидан ҳосил булади. Кўпроқ протерозой ётқизиқлари учун хос. К. катта масофага чўзилган узлуксиз қатлам кўринишида турли метаморфик тоғ жинслари орасида ётади. К.дан декоратив қоплама, ўтга чидамли гишт (динас), кислотабардош материаллар тайёрланади. К.нинг кўп турлари муҳим фойдали қазилмалардир. Темирли (магнетитли) К. энг муҳим темир рудаси ҳисобланади. Мас, Кривой Рог ва Курск магнит аномалияси (РФ), Юқори кўл (АКШ), Лабрадор (Канада) темир конларида SiO нинг миқдори 98—99% га етади. К. нинг баъзи бир турлари абразив материал. КВАС (рус.) — жавдар ёки арпа солоди (ундириб янчилган дони), жавдар уни, қанд ва ялпиздан тайёрланадиган чанқовбосар ичимлик. Олдин квас суслоси (аталаси) тайёрланади, квас ачитқиси ва сут кислота бактериялари аралашмаси, қанд ва ялпиз қўшиб ачитилади. 20—25° ҳароратда 6—12 соатдан кейин суслонинг бижғиши тамом бўлади. Сўнг 10—15° гача совитилади, фильтрланади, бочка ёки шишаларга қуйилади. Ҳозир уй шароитида осонгина тайёрласа бўладиган концентратлар ишлаб чиқарилади. Шунингдек, олма, лимон ва б. мевалардан тайёрланадиган К.лар хам бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.