Kvarta
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 277-b. — ziyouz.com
Matn sifati past bölişi mumkin. Bu maqola PDF'dagi buzuq belgilar bilan olingan (işonç 75%): ayrim söz va raqamlar xato bölişi mumkin — iqtibos keltirişdan oldin asl matn bilan solişting.
Kvarta (lot. quarta (pars) — çorak, törtdan bir, ing. va nem. Quart — gallonning törtdan bir qismi) — 1) suyuqlik va soçiluvçan jismlar hajmining metrik tizimga kirmagan ölçov birligi. AQŞ, Buyuk Britaniya va b. davlatlarda qöllanadi. Buyuk Britaniyada t-rasi 16,67° va bosimi 762 mm sim. ust.ga teng şaroitda 2,5 funt massali distillangan suvning hajmiga teng, ya'ni 1 K= 1,13652-10~3 m3. Ammo vinoning hajmini ölçaşda 1K=9,46358 ■10~4 m3, spirt uçun esa 1K=6,4910~4 m3 ga. AQŞ da vino va neftning miqdorini ölçaşda 1K=9,463581O~4 m3 ga, quruq soçiluvçan jismlar hajmini ölçaşda 1K=1,1012310~3 m3 ga. Ilgari Rossiyada suyuqlikning ölçov birligi sifatida krujkadan foydalanilgan. U ba'zida K. deb ham atalgan. Ukraina, Polşada 1 K taxm. 1l ga teng bölgan; 2) Lotin Amerikasidagi davlatlarda uzunlik ölçov birligi; taxm. 20 sm ga teng; 3) 16—18-a.larda Polşada va u bosib olgan Ukraina yerlarida yerga egalik soliği. Qirollar yer-mulkidan olinadigan daromadning -% qismini taşkil etgan; 4) K. musiqada — 4 pogaşali interval.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КВАРТА (лот. quarta (pars) — чорак, тўртдан бир, инг. ва нем. Quart — галлоннинг тўртдан бир қисми) — 1) суюқлик ва сочилувчан жисмлар ҳажмининг метрик тизимга кирмаган ўлчов бирлиги. АҚШ, Буюк Британия ва б. давлатларда қўлланади. Буюк Британияда т-раси 16,67° ва босими 762 мм сим. уст.га тенг шароитда 2,5 фунт массали дистилланган сувнинг ҳажмига тенг, яъни 1 К= 1,13652-10~3 м3. Аммо винонинг ҳажмини ўлчашда 1К=9,46358 ■10~4 м3, спирт учун эса 1К=6,4910~4 м3 га. АҚШ да вино ва нефтнинг миқдорини ўлчашда 1K=9,463581O~4 м3 га, қуруқ сочилувчан жисмлар ҳажмини ўлчашда 1К=1,1012310~3 м3 га. Илгари Россияда суюқликнинг ўлчов бирлиги сифатида кружкадан фойдаланилган. У баъзида К. деб ҳам аталган. Украина, Польшада 1 К тахм. 1л га тенг бўлган; 2) Лотин Америкасидаги давлатларда узунлик ўлчов бирлиги; тахм. 20 см га тенг; 3) 16—18-а.ларда Польшада ва у босиб олган Украина ерларида ерга эгалик солиғи. Қироллар ер-мулкидан олинадиган даромаднинг -% қисмини ташкил этган; 4) К. мусиқада — 4 погашали интервал.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.