Kvebek

Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 280-b. — ziyouz.com

Kvebek — Kanadaning şarqiy qismidagi provinsiya. Mayd. 1540,7 ming km2. Aholisi 7,4 mln.kişi (2001), asosan, kanadalik fransuzlar. Ma'muriy markazi — Kvebek ş., eng katta şahri — Monreal. K.ning köp qismi Labrador ya.o.da joylaşgan, jan.da Appalaçi toğlarining tarmoqlari (bal. 1311 m gaça) joylaşgan, San-Lavrentiy dare vodiysi pasttekislikdan iborat. K.ning şim. tundra, örta va jan. kismi örmon. Yanv.ning örtaça t-rasi şim. da —24° dan jan.da —10° gaça, iyulniki 11—21°, yillik yoğin 500—1000 mm.

K. — iqtisodiy jihatdan rivojlangan provinsiya, elektr st-yalarning umumiy quvvati jihatdan va alyuminiy i.ç.da mamlakatda yetakçi örinda. Temir, mis, polimetall, oltin, kumuş, nikel, asbest konlari bor. Kanadada olinayotgan asbestning aksari qismi K.da qazib olinadi. Neftni qayta işlaş, maşinasozlik, töqimaçilik, möyna, kön poyabzal, oziq-ovqat, sellyuloza-qoğoz sanoati rivojlangan.

Q.x.ning yetakçi tarmoği — sut çorvaçiligi. Parrandaçilik ham rivojlangan. Içki va taşqi suv havzalarida baliq ovlanadi. Sanoat markazlari va portlari: Monreal va Kvebek. K.ning hoz. hududida yevropaliklar kelgunga qadar indeys va eskimos (şim. qismida) qabilalari yaşagan. K.ni dastlab (1608) fransuzlar egallagan. Yetti yillik uruş (1756—63) dan söng Buyuk Britaniya qöliga ötdi. 1774 y.da K.nomini oldi. 1867 y.dan Kanada provinsiyasi. K.ning çegarasi 1898 va 1912 y.larda şim.ga tomon ança kengaydi.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

КВЕБЕК — Канаданинг шарқий қисмидаги провинция. Майд. 1540,7 минг км2. Аҳолиси 7,4 млн.киши (2001), асосан, канадалик французлар. Маъмурий маркази — Квебек ш., энг катта шаҳри — Монреаль. К.нинг кўп қисми Лабрадор я.о.да жойлашган, жан.да Аппалачи тоғларининг тармоқлари (бал. 1311 м гача) жойлашган, Сан-Лаврентий даре водийси пасттекисликдан иборат. К.нинг шим. тундра, ўрта ва жан. кисми ўрмон. Янв.нинг ўртача т-раси шим. да —24° дан жан.да —10° гача, июлники 11—21°, йиллик ёғин 500—1000 мм.

К. — иқтисодий жиҳатдан ривожланган провинция, электр ст-яларнинг умумий қуввати жиҳатдан ва алюминий и.ч.да мамлакатда етакчи ўринда. Темир, мис, полиметалл, олтин, кумуш, никель, асбест конлари бор. Канадада олинаётган асбестнинг аксари қисми К.да қазиб олинади. Нефтни қайта ишлаш, машинасозлик, тўқимачилик, мўйна, кўн пойабзал, озиқ-овқат, целлюлоза-қоғоз саноати ривожланган.

Қ.х.нинг етакчи тармоғи — сут чорвачилиги. Паррандачилик ҳам ривожланган. Ички ва ташқи сув ҳавзаларида балиқ овланади. Саноат марказлари ва портлари: Монреаль ва Квебек. К.нинг ҳоз. ҳудудида европаликлар келгунга қадар индейс ва эскимос (шим. қисмида) қабилалари яшаган. К.ни дастлаб (1608) французлар эгаллаган. Етти йиллик уруш (1756—63) дан сўнг Буюк Британия қўлига ўтди. 1774 й.да К.номини олди. 1867 й.дан Канада провинцияси. К.нинг чегараси 1898 ва 1912 й.ларда шим.га томон анча кенгайди.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.