Kvetta madaniyati
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 280-b. — ziyouz.com
Kvetta madaniyati - Şim. Balujistondan topilgan eneolit va jez davriga mansub arxeologik yodgorliklar. Ingliz arxeologlari V. Ferservis va S. Piggotlar tomonidan örganilgan (20-a. ning 20-y.lari). Kil-Gul-Muhammad, Damb-Sodot va Sur-Jangalda olib borilgan arxeologik kazişmalar natijasida mahalliy madaniyatning tadrijiy taraqqiyot yöli aniqlandi. Qad. manzilgoxlar mil. av. 4-ming yillikka doir (radiouglerodli tekşirişga köra, mil. av. 3500—3100 y.larga töğri keladi). Qölda yasalgan çaqmoqtoş qurollar, sopol buyumlar hamda paxsadan qurilgan turar joylarning köp ekanligi qayd etildi. Köy, eçki va buqa suyaklarining topilganligi yovvoyi hayvonlar xonakilaştirilganini isbotladi. Mil. av. 3—2-ming yillikda sopol idişlar kulolçilik dastgohlarida tayyorlana boşlagan, idişlarning aksariyati geometrik şakllar b-n bezatilgan. Şuningdek, sopol haykalçalar va mis buyumlar yasaş ham keng yölga qöyilgan. Aholi, asosan, dehqonçilik va çorvaçilik b-n şuğullangan. K.m.da Eron, Jan. Balujiston, Hindiston va Örta Osiyo madaniyatlari b-n boğliqlik yaqqol közga taşlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КВЕТТА МАДАНИЯТИ - Шим. Балужистондан топилган энеолит ва жез даврига мансуб археологик ёдгорликлар. Инглиз археологлари В. Ферсервис ва С. Пигготлар томонидан ўрганилган (20-а. нинг 20-й.лари). Кил-Гул-Муҳаммад, Дамб-Содот ва Сур-Жангалда олиб борилган археологик казишмалар натижасида маҳаллий маданиятнинг тадрижий тараққиёт йўли аниқланди. Қад. манзилгохлар мил. ав. 4-минг йилликка доир (радиоуглеродли текширишга кўра, мил. ав. 3500—3100 й.ларга тўғри келади). Қўлда ясалган чақмоқтош қуроллар, сопол буюмлар ҳамда пахсадан қурилган турар жойларнинг кўп эканлиги қайд этилди. Кўй, эчки ва буқа суякларининг топилганлиги ёввойи ҳайвонлар хонакилаштирилганини исботлади. Мил. ав. 3—2-минг йилликда сопол идишлар кулолчилик дастгоҳларида тайёрлана бошлаган, идишларнинг аксарияти геометрик шакллар б-н безатилган. Шунингдек, сопол ҳайкалчалар ва мис буюмлар ясаш ҳам кенг йўлга қўйилган. Аҳоли, асосан, деҳқончилик ва чорвачилик б-н шуғулланган. К.м.да Эрон, Жан. Балужистон, Ҳиндистон ва Ўрта Осиё маданиятлари б-н боғлиқлик яққол кўзга ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.