Kyoln
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 332-b. — ziyouz.com
Kyoln — GFRdagi şahar. Reyn-Vestfaliya yerida, Reyn daryosi böyida. Aholisi 962 ming kişi (1998). K. — xalqaro transport yöllarining yirik tuguni. Xalqaro aeroport bor. Muhim daryo porti (yillik yuk ortib-tuşiriş 15 mln. t). K.da Reyn daryosiga bir neç-ta köprik qurilgan. Mamlakatning muhim iqtisodiy, moliya va savdo markazlaridan. Metallsozlik va maşina-sozlik (traktorsozlik, kon sanoati uçun uskunalar i. ç., avtomobilsozlik, vagonsozlik va lokomotivsozlik), elektrotexnika sanoati iqtisodining yetakçi tarmoqlari. Neftni qayta işlaş va neft kimyosi, töqimaçilik, kimyo, tikuvçilik, oziq-ovqat, poligrafiya, parfyumeriya sanoati korxonalari bor. Zargarlik buyumlari işlab çiqariladi. K. — ulgurji savdo va kredit-bank işlarining yirik markazi. Xalqaro yarmarka va körgazmalar ötkaziladi. Metropoliten, un-t (1388), muzeylar, jumladan badiiy hunarmandçilik, Rim-Germaniya, Şarqiy Osiyo san'ati muzeylari va b. bor. Me'moriy yodgorliklardan roman çerkovlari (10—13-a. lar), gotika sobori (13—19-a.lar), çerkovlar (13—16-a. lar), ratuşa (14— 15-a.lar), turar joylar (13-a.), barokko usulidagi çerkovlar (17— 18-a.lar) saqlangan. Şahar mil. av. 1-a.dan ma'lum. 785—1273 y.larda arxiyepiskoplik markazi, Örta ayerlarda Ganzannng eng muhim şaharlaridan bölgan. 1794—1813 y.larda Fransiya bosib olgan. 1814—15 y.larda Prussiyaga berilgan. 1918—26 va 1945 y.larda ingliz qöşinlari tomonidan eğallangan. 1949 y.dan GFR tarkibida.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЁЛЬН — ГФРдаги шаҳар. Рейн-Вестфалия ерида, Рейн дарёси бўйида. Аҳолиси 962 минг киши (1998). К. — халқаро транспорт йўлларининг йирик тугуни. Халқаро аэропорт бор. Муҳим дарё порти (йиллик юк ортиб-тушириш 15 млн. т). К.да Рейн дарёсига бир неч-та кўприк қурилган. Мамлакатнинг муҳим иқтисодий, молия ва савдо марказларидан. Металлсозлик ва машина-созлик (тракторсозлик, кон саноати учун ускуналар и. ч., автомобилсозлик, вагонсозлик ва локомотивсозлик), электротехника саноати иқтисодининг етакчи тармоқлари. Нефтни қайта ишлаш ва нефть кимёси, тўқимачилик, кимё, тикувчилик, озиқ-овқат, полиграфия, парфюмерия саноати корхоналари бор. Заргарлик буюмлари ишлаб чиқарилади. К. — улгуржи савдо ва кредит-банк ишларининг йирик маркази. Халқаро ярмарка ва кўргазмалар ўтказилади. Метрополитен, ун-т (1388), музейлар, жумладан бадиий ҳунармандчилик, Рим-Германия, Шарқий Осиё санъати музейлари ва б. бор. Меъморий ёдгорликлардан роман черковлари (10—13-а. лар), готика собори (13—19-а.лар), черковлар (13—16-а. лар), ратуша (14— 15-а.лар), турар жойлар (13-а.), барокко усулидаги черковлар (17— 18-а.лар) сақланган. Шаҳар мил. ав. 1-а.дан маълум. 785—1273 й.ларда архиепископлик маркази, Ўрта аерларда Ганзанннг энг муҳим шаҳарларидан бўлган. 1794—1813 й.ларда Франция босиб олган. 1814—15 й.ларда Пруссияга берилган. 1918—26 ва 1945 й.ларда инглиз қўшинлари томонидан эғалланган. 1949 й.дан ГФР таркибида.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.