Kyusyu
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 829-b. — ziyouz.com
Kyusyu KYUSYU, K i u - S i u (yaponça — töqqiz viloyat) — Yaponiyaning jan. qismidagi orol. Tinç okean, Içki Yapon va Şarqiy Xitoy dengizlari b-n öralgan. Maydoni yondoş mayda orollar b-n birga 42,1 ming km2. Qirğoq çi-ziği notekis, qöltiq köp. Relyefi, asosan toğli, şim. va ğarbi sertepa va allyuvial pasttekislik. K.ning eng baland joyi — Kudzyu vulkani (1788 m). Sönmagan vulkanlar bor, issiq bulok köp. Tez-tez zilzila bölib turadi. Iqlimi subtropik, mussonli iqlim. Yanv.ning örtaça t-rasi toğlarda 0°, tekisliklarda 10°, iyulniki 15—28°. Yillik yoğin 1600—3000 mm. K.ning iqlimiga uning qirğoqlari yaqinidan ötadigan Kurosio va Susima iliq oqimlarining ta'siri katta. Tez-tez tayfun bölib turadi. Yirik daryolari: Tikuga, Oyodo va Gokase; gidroenergiya resurslariga boy. Tuproği qizil va sariq tuproq. 850 m balandlikkaça subtropik doim yaşil örmonlar, undan yuqorisi igva bargli örmonlar, toğ tepalari — butazor, ötloq va yalangliklar b-n band. K. — Yaponiyada ösimlik dunyosiga eng boy orol. K.ning şim. Yaponiyaning asosiy kömir-metallurgiya bazasi; markazi va jan. esa muhim q.x. rayonidir. Orolda aholi ziç yaşaydi. Yirik şaxarlari: Kumamoto, Vagasaki, Kitakyusyu.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КЮСЮ, К и у - С и у (японча — тўққиз вилоят) — Япониянинг жан. қисмидаги орол. Тинч океан, Ички Япон ва Шарқий Хитой денгизлари б-н ўралган. Майдони ёндош майда ороллар б-н бирга 42,1 минг км2. Қирғоқ чи-зиғи нотекис, қўлтиқ кўп. Рельефи, асосан тоғли, шим. ва ғарби сертепа ва аллювиал пасттекислик. К.нинг энг баланд жойи — Кудзю вулкани (1788 м). Сўнмаган вулканлар бор, иссиқ булок кўп. Тез-тез зилзила бўлиб туради. Иқлими субтропик, муссонли иқлим. Янв.нинг ўртача т-раси тоғларда 0°, текисликларда 10°, июлники 15—28°. Йиллик ёғин 1600—3000 мм. К.нинг иқлимига унинг қирғоқлари яқинидан ўтадиган Куросио ва Цусима илиқ оқимларининг таъсири катта. Тез-тез тайфун бўлиб туради. Йирик дарёлари: Тикуга, Оёдо ва Гокасе; гидроэнергия ресурсларига бой. Тупроғи қизил ва сариқ тупроқ. 850 м баландликкача субтропик доим яшил ўрмонлар, ундан юқориси игва баргли ўрмонлар, тоғ тепалари — бутазор, ўтлоқ ва ялангликлар б-н банд. К. — Японияда ўсимлик дунёсига энг бой орол. К.нинг шим. Япониянинг асосий кўмир-металлургия базаси; маркази ва жан. эса муҳим қ.х. районидир. Оролда аҳоли зич яшайди. Йирик шахарлари: Кумамото, Вагасаки, Китакюсю.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.