Laktamlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 20-b. — ziyouz.com
Laktamlar (lakt...) — halqasida — S(O) — NR — (bu yerda R — N yoki organik radikal) guruhi bölgan aminokarbon kislotalarning içki siklik amidlari; tautomer «yenol» şakli laktim deyiladi. L. — kristallar; suvda va organik kislotalarda yaxşi eriydi; amfoter moddalar. Kimyoviy xossalari karbon kislotalar amidlariga öxşaş, oson alkillanadi, atsillanadi, galogenlanadi. L., asosan, aminkarbon kislotalar yoki ularning hosilalarini siklizatsiyalab, şuningdek, galogenokarbon va oksikarbon kislotalarning amidlaridan olinadi. ye-kaprolaktamni polimerlab, polikaproamid hosil qilinadi (polikaproamiddan kapron tolasi tayyorlanadi). Köpçilik L. biologik faol moddalar; jumladan 3-L. laktam antibiotiklari tarkibiga kiradi; poli—N—vinilpirrolidonning suvdagi eritmasi tibbiyotda qon plazmasi sifatida qöllaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАКТАМЛАР (лакт...) — ҳалқасида — С(О) — NR — (бу ерда R — Н ёки органик радикал) гуруҳи бўлган аминокарбон кислоталарнинг ички циклик амидлари; таутомер «енол» шакли лактим дейилади. Л. — кристаллар; сувда ва органик кислоталарда яхши эрийди; амфотер моддалар. Кимёвий хоссалари карбон кислоталар амидларига ўхшаш, осон алкилланади, ацилланади, галогенланади. Л., асосан, аминкарбон кислоталар ёки уларнинг ҳосилаларини циклизациялаб, шунингдек, галогенокарбон ва оксикарбон кислоталарнинг амидларидан олинади. е-капролактамни полимерлаб, поликапроамид ҳосил қилинади (поликапроамиддан капрон толаси тайёрланади). Кўпчилик Л. биологик фаол моддалар; жумладан 3-Л. лактам антибиотиклари таркибига киради; поли—N—винилпирролидоннинг сувдаги эритмаси тиббиётда қон плазмаси сифатида қўлланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.