Laparoskopiya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 37–38-b. — ziyouz.com
Laparoskopiya (yun. lapara — qorin va ... skopiya), peritoneoskopiya, abdominoskopiya — qorin devorini teşib, unga kirgizilgan endoskop yordamida qorin böşliği va undagi a'zolarni tekşiriş usuli. Birinçi bölib 1901 y. rus akuşer-ginekologi D.O.Ott taklif qilgan. Keyinçalik optik asboblar—laparoskoplar paydo böla boşladi, ular takomillaştirilib, soç tolasidek nozik, egiluvçan xillari işlab çiqarildi. Laparoskopningturli modellaridan [Maschida (AQŞ), Olympus (Yaponiya), Karl-Storz (Germaniya)] taşxis qöyiş va davolaş maqsadlarida foydalanilmoqda. Zamonaviy laparoskop va videolaparoskoplarda (obyektlarni televizor ekraniga çiqarib körsatadi) qorin böşliği hamda kiçik çanoq a'zolaridagi turli operatsiya (appendektomiya, xoletsistektomiya) larni bemalol bajariş mumkin. Buning uçun qorin böşliği keng oçilmaydi, balki 2 yoki 3 nuqtadan laparaskop asboblari kiritilib, ular op-kali a'zoni ajratib oliş, oqayotgan qon yoki boşqa biror suyuklik (safro, yiring)ni sörib oliş, dorivor moddalar yuboriş, şuningdek, optik moslama b-n qorin böşliğida bajarilayotgan muolajani teleekranga uzatiş mumkin. Laparoskopik operatsiyadan söng bemorlarning şifoxonada yotiş muddati 3—4 kunni taşkil etadi. L. aseptika qoidalariga bekamu kust amal qilgan holda mahalliy anesteziya qilib amalga oşiriladi. Tekşirilişi kerak bulgan soha yoki a'zoga qarab, L. uçun teşiş joyi tanlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАПАРОСКОПИЯ (юн. lapara — қорин ва ... скопия), перитонеоскопия, абдоминоскопия — қорин деворини тешиб, унга киргизилган эндоскоп ёрдамида қорин бўшлиғи ва ундаги аъзоларни текшириш усули. Биринчи бўлиб 1901 й. рус акушер-гинекологи Д.О.Отт таклиф қилган. Кейинчалик оптик асбоблар—лапароскоплар пайдо бўла бошлади, улар такомиллаштирилиб, соч толасидек нозик, эгилувчан хиллари ишлаб чиқарилди. Лапароскопнингтурли моделларидан [Maschida (АҚШ), Olympus (Япония), Karl-Storz (Германия)] ташхис қўйиш ва даволаш мақсадларида фойдаланилмоқда. Замонавий лапароскоп ва видеолапароскопларда (объектларни телевизор экранига чиқариб кўрсатади) қорин бўшлиғи ҳамда кичик чаноқ аъзоларидаги турли операция (аппендэктомия, холецистэктомия) ларни бемалол бажариш мумкин. Бунинг учун қорин бўшлиғи кенг очилмайди, балки 2 ёки 3 нуқтадан лапараскоп асбоблари киритилиб, улар op-кали аъзони ажратиб олиш, оқаётган қон ёки бошқа бирор суюклик (сафро, йиринг)ни сўриб олиш, доривор моддалар юбориш, шунингдек, оптик мослама б-н қорин бўшлиғида бажарилаётган муолажани телеэкранга узатиш мумкин. Лапароскопик операциядан сўнг беморларнинг шифохонада ётиш муддати 3—4 кунни ташкил этади. Л. асептика қоидаларига бекаму куст амал қилган ҳолда маҳаллий анестезия қилиб амалга оширилади. Текширилиши керак булган соҳа ёки аъзога қараб, Л. учун тешиш жойи танланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.