Laqab
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 58-b. — ziyouz.com
Laqab — 1) şaxsning körinişi, qiliği, maşğuloti yoki biror xususiyatiga qarab beriladigan ikkinçi nom. Mac, Jöra Pason, Olim Taşviş, Zokir Sovuq, Abdulla Xöroz kabi nomlarning ikkinçi qismi L.dir. Odatda, L. işlatiliş örni va maqsadiga qarab ijobiy yoki salbiy ma'noga ega böladi. Adabiy asarlarda badiiy vosita sifatida ham qöllanadi. Yozuvçi va şoirning bundan maqsadi personaj yoki obrazning muayyan tomondan börttiriş, uning biron xususiyatini rivojlantiriş, qaytariqlardan qoçiş va asar tilini rang-barang qilişdir. L.ning ba'zilari adabiyotda umumlaşib ketgan. Mas, Majnun (telba) Qaysning, Köhkan (toğ qazar) Farhodning L.idir; 2) mumtoz adabiyot davrida taxallus ma'nosida qöllangan söz. Mas, Navoiy asarlarida özi haqida «al-mulaqab bin-Navoiy» («Navoiy deb laqab olgan») deydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАҚАБ — 1) шахснинг кўриниши, қилиғи, машғулоти ёки бирор хусусиятига қараб бериладиган иккинчи ном. Mac, Жўра Пасон, Олим Ташвиш, Зокир Совуқ, Абдулла Хўроз каби номларнинг иккинчи қисми Л.дир. Одатда, Л. ишлатилиш ўрни ва мақсадига қараб ижобий ёки салбий маънога эга бўлади. Адабий асарларда бадиий восита сифатида ҳам қўлланади. Ёзувчи ва шоирнинг бундан мақсади персонаж ёки образнинг муайян томондан бўрттириш, унинг бирон хусусиятини ривожлантириш, қайтариқлардан қочиш ва асар тилини ранг-баранг қилишдир. Л.нинг баъзилари адабиётда умумлашиб кетган. Мас, Мажнун (телба) Қайснинг, Кўҳкан (тоғ қазар) Фарҳоднинг Л.идир; 2) мумтоз адабиёт даврида тахаллус маъносида қўлланган сўз. Мас, Навоий асарларида ўзи ҳақида «ал-мулақаб бин-Навоий» («Навоий деб лақаб олган») дейди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.