Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Laruss ensiklopediyalari

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 42–43-b. — ziyouz.com

    Laruss ensiklopediyalari -Parijda pedagog va leksikograf P. La-russ (1817—75) asos solgan «Laruss» naşriyotida çop etilgan ensiklopediyalar (1852). Birinçi ensiklopediya «XIX asrning katta universal luğati» («Crand dictionnaire universal du XIX e siecle») yoki «Laruss XIX asrda» deb ataladi. Luğatning 15-jildi 1865—76 y.lar oraliğida (qöşimça 2 jildi 1878—88 y.) naşr etilgan. Unda ijtimoiy fanlarga oid maqolalar salmokli örin egallaydi, adabiyot va musiqa asarlariga doir maqolalarga ham ançagina örin berilgan. Maqolalarining aksariyati davrga nisbatan murosasizlik va klerikallikka qarşi ruhda yozilgani uçun ensiklopediya Vatikan tomonidan «Taqiqlangan kitoblar röyxati»ga kiritilgan. 1897—1904 y.larda 7 jilddan iborat «Larussning yangi suratli ensiklopediyasi» (qöşimça jildi 1906 y.) naşrdan çiqarilgan. 1927—33 y.larda 6 jilddan iborat «Laruss XX asrda» ensiklopediyasi yaratilgan. 1948—50 y.larda şu ensiklopediya qayta körib çiqilib (qöşimça jildi 1953 y.) naşr etilgan. 1960— 64 y.larda Larussning köp jildli zamonaviy ensiklopediyasi — «Larussning 10 jildli katta ensiklopediyasi» (qöşimça jildi 1968 y.) yaratildi. Maqolalar qisqa ma'lumotnoma şaklida yozilgan, şu sababli ensiklopediyada 450 mingdan ortiq termin mavjud. 1971 y.dan Laruss naşriyoti 60 jilddan iborat «katta ensiklopediya» ustida iş olib bormoqda. Hoz. paytda uning yarmidan kupi bosmadan çiqarilgan. Bundan taşqari, firma bolalar va yoşlar uçun ilmning turli sohalari (tibbiyot, geogr. qişloq xöjaligi va b.) böyiça bir qator kiçik ensiklopediyalar, ensiklopedik luğatlar va ma'lumotnomalar naşr etgan. 1906 y.dan boşlab har yili bir jildli «Kiçik Laruss» («Petit Larosse») naşr etilmoqda.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ЛАРУСС ЭНЦИКЛОПЕДИЯЛАРИ -Парижда педагог ва лексикограф П. Ла-русс (1817—75) асос солган «Ларусс» нашриётида чоп этилган энциклопедиялар (1852). Биринчи энциклопедия «XIX асрнинг катта универсал луғати» («Crand dictionnaire universal du XIX e siecle») ёки «Ларусс XIX асрда» деб аталади. Луғатнинг 15-жилди 1865—76 й.лар оралиғида (қўшимча 2 жилди 1878—88 й.) нашр этилган. Унда ижтимоий фанларга оид мақолалар салмокли ўрин эгаллайди, адабиёт ва мусиқа асарларига доир мақолаларга ҳам анчагина ўрин берилган. Мақолаларининг аксарияти даврга нисбатан муросасизлик ва клерикалликка қарши руҳда ёзилгани учун энциклопедия Ватикан томонидан «Тақиқланган китоблар рўйхати»га киритилган. 1897—1904 й.ларда 7 жилддан иборат «Ларусснинг янги суратли энциклопедияси» (қўшимча жилди 1906 й.) нашрдан чиқарилган. 1927—33 й.ларда 6 жилддан иборат «Ларусс XX асрда» энциклопедияси яратилган. 1948—50 й.ларда шу энциклопедия қайта кўриб чиқилиб (қўшимча жилди 1953 й.) нашр этилган. 1960— 64 й.ларда Ларусснинг кўп жилдли замонавий энциклопедияси — «Ларусснинг 10 жилдли катта энциклопедияси» (қўшимча жилди 1968 й.) яратилди. Мақолалар қисқа маълумотнома шаклида ёзилган, шу сабабли энциклопедияда 450 мингдан ортиқ термин мавжуд. 1971 й.дан Ларусс нашриёти 60 жилддан иборат «катта энциклопедия» устида иш олиб бормоқда. Ҳоз. пайтда унинг ярмидан купи босмадан чиқарилган. Бундан ташқари, фирма болалар ва ёшлар учун илмнинг турли соҳалари (тиббиёт, геогр. қишлоқ хўжалиги ва б.) бўйича бир қатор кичик энциклопедиялар, энциклопедик луғатлар ва маълумотномалар нашр этган. 1906 й.дан бошлаб ҳар йили бир жилдли «Кичик Ларусс» («Petit Larosse») нашр этилмоқда.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.