Latçalar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 54–55-b. — ziyouz.com
Latçalar — suvsarsimonlar oilasiga mansub yirtqiç sut emizuvçilar guruhi. Tanasi ingiçka, çöziq va juda egiluvçan. Örta Osiyo hududida latça va oq latça tarqalgan. Latça (Mustela nivalis) — eng mayda yirtqiç, uz. 13— 28 sm, vazni 40 g dan 100 g gaça. Yezda yungi tanasining orka tomonida oçiq kulrang, qorin tomonida oqiş yoki sarğiş; arealining şim. qismida qişda oqrangga kiradi. Yevropa, Şim. Afrika, Şim. Amerika va Osiyoda tarqalgan. Juda serharakat, siçqonlarni qirib katta fonda keltiradi. Oq latça (M. erminsa) latçaga nisbatan bir oz yirikroq, dumining uçi qora, uz. 16—38 sm, vazni 260 g gaça. Yevropaning deyarli hamma hududlarida, Şim. Amerika, Osiyoning şim. qismida uçraydi. Örta Osiyoda Orol dengizidan şim.rokda tarqalgan. Asosiy oziği mayda kemiruvçilar: siçqonlar, dala siçqonlari: kemiruvçilar kam bölganida esa baliqlar, baqalar, quşlarning uyasidagi jöjalari; oç qolganida mevalar va xar xil organik çiqindilar b-n oziklanadi. Yiliga bir marta 4—8 tadan bolalaydi. L.ning ikkala turi ham zararkunanda kemiruvçilarni qirib, insonga katta foyda keltiradi. Oq latça qimmatbaho möyna beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАТЧАЛАР — сувсарсимонлар оиласига мансуб йиртқич сут эмизувчилар гуруҳи. Танаси ингичка, чўзиқ ва жуда эгилувчан. Ўрта Осиё ҳудудида латча ва оқ латча тарқалган. Латча (Mustela nivalis) — энг майда йиртқич, уз. 13— 28 см, вазни 40 г дан 100 г гача. Езда юнги танасининг орка томонида очиқ кулранг, қорин томонида оқиш ёки сарғиш; ареалининг шим. қисмида қишда оқрангга киради. Европа, Шим. Африка, Шим. Америка ва Осиёда тapқалган. Жуда серҳаракат, сичқонларни қириб катта фонда келтиради. Оқ латча (М. erminsa) латчага нисбатан бир оз йирикроқ, думининг учи қора, уз. 16—38 см, вазни 260 г гача. Европанинг деярли ҳамма ҳудудларида, Шим. Америка, Осиёнинг шим. қисмида учрайди. Ўрта Осиёда Орол денгизидан шим.рокда тарқалган. Асосий озиғи майда кемирувчилар: сичқонлар, дала сичқонлари: кемирувчилар кам бўлганида эса балиқлар, бақалар, қушларнинг уясидаги жўжалари; оч қолганида мевалар ва хар хил органик чиқиндилар б-н озикланади. Йилига бир марта 4—8 тадан болалайди. Л.нинг иккала тури ҳам зараркунанда кемирувчиларни қириб, инсонга катта фойда келтиради. Оқ латча қимматбаҳо мўйна беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.