Lavanda
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 5-b. — ziyouz.com
Lavanda (Lavandula) — labguldoşlilar oilasiga mansub buta yoki doim yaşil çala butalar turkumi, efir moyli ekin. Örta Dengiz sohillarida 25 dan ortiq turi uçraydi. Asosan, Fransiya, Italiya, Ispaniya, Vengriya, Moldaviya, Qrim, Rossiyaning Krasnodar ölkasida ensiz bargli L. (L. angustifolia) turi yetiştiriladi. L.ning yangi töpgulida 1,2 — 2,3% efir moyi mavjud. Parfyumeriya, oziq-ovqat sanoati, tibbiyotda qöllaniladi. L. yoruğsevar, qurğoqçilikka çidamli, issiqsevar ösimlik, 30° sovuqqa çidaydi. Kalamçasidan köpaytiriladi. Ildizi 40—50 ta uzun ipsimon ildizçalardan iborat. Tuproqqa 2 m çuqur kirib boradi. Serşox, bir tupida 400—800 ta poya hosil qiladi. Mevasi qöşaloq, 4 ta yonğoqçadan iborat, rangi sariq — jigarrang. Ekilgan köçatlardan 2-yildan boşlab 20—25 yilgaça hosil olinadi. Har 6—7 yilda lavandazorlar yoşartiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАВАНДА (Lavandula) — лабгулдошлилар оиласига мансуб бута ёки доим яшил чала буталар туркуми, эфир мойли экин. Ўрта Денгиз соҳилларида 25 дан ортиқ тури учрайди. Асосан, Франция, Италия, Испания, Венгрия, Молдавия, Қрим, Россиянинг Краснодар ўлкасида энсиз баргли Л. (L. angustifolia) тури етиштирилади. Л.нинг янги тўпгулида 1,2 — 2,3% эфир мойи мавжуд. Парфюмерия, озиқ-овқат саноати, тиббиётда қўлланилади. Л. ёруғсевар, қурғоқчиликка чидамли, иссиқсевар ўсимлик, 30° совуққа чидайди. Каламчасидан кўпайтирилади. Илдизи 40—50 та узун ипсимон илдизчалардан иборат. Тупроққа 2 м чуқур кириб боради. Сершох, бир тупида 400—800 та поя ҳосил қилади. Меваси қўшалоқ, 4 та ёнғоқчадан иборат, ранги сариқ — жигарранг. Экилган кўчатлардан 2-йилдан бошлаб 20—25 йилгача ҳосил олинади. Ҳар 6—7 йилда лавандазорлар ёшартирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.