Lavşa
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 8-b. — ziyouz.com
Lavşa (scorbutus), singa, skorbut, Barlou kasalligi — ovqat tarkibida S vitamin (askorbin kislota) yetişmasligidan yoki uni organizm yetarli özlaştirmasligidan kelib çiqadigan kasallik. L.da, asosan, markaziy nerv sistemasi faoliyati buziladi: bemor böşaşadi, tez toliqadi, uyquçan bölib qoladi. Boşi aylanadi, keyinroq borib quloq, burun, lab, barmoqlar hamda tirnoklar kökaradi; milk şişadi va qonaydi, oğizdan badböy hid keladi, tişlar liqillab tuşa boşlaydi. Boldir, son va dumbada qizğiş qoramtir toşmalar paydo böladi, keyinroq teri osti va muskul oralariga (kiyim tegib turadigan joylarda) qon quyiladi. Bulardan taşqari, a'zolar, böğimlar va tana böşliqlari (plevra böşliği)ga qon quyiladi, me'da-içak, yurak-tomir sistemasi faoliyati buziladi, qon bosimi pasayadi, anemiya kuzatiladi. L.ning oldini oliş uçun tarkibida S vitamin möl mahsulotlar, xususan sabzavot (sabzi, kartoşka, karam) va mevalar (qora smorodina, na'matak, qulupnay) yeb turiladi.
Davosi: askorbin kislota, S va R vitamin preparatlari buyuriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАВША (scorbutus), цинга, скорбут, Барлоу касаллиги — овқат таркибида С витамин (аскорбин кислота) етишмаслигидан ёки уни организм етарли ўзлаштирмаслигидан келиб чиқадиган касаллик. Л.да, асосан, марказий нерв системаси фаолияти бузилади: бемор бўшашади, тез толиқади, уйқучан бўлиб қолади. Боши айланади, кейинроқ бориб қулоқ, бурун, лаб, бармоқлар ҳамда тирноклар кўкаради; милк шишади ва қонайди, оғиздан бадбўй ҳид келади, тишлар лиқиллаб туша бошлайди. Болдир, сон ва думбада қизғиш қорамтир тошмалар пайдо бўлади, кейинроқ тери ости ва мускул ораларига (кийим тегиб турадиган жойларда) қон қуйилади. Булардан ташқари, аъзолар, бўғимлар ва тана бўшлиқлари (плевра бўшлиғи)га қон қуйилади, меъда-ичак, юрак-томир системаси фаолияти бузилади, қон босими пасаяди, анемия кузатилади. Л.нинг олдини олиш учун таркибида С витамин мўл маҳсулотлар, хусусан сабзавот (сабзи, картошка, карам) ва мевалар (қора смородина, наъматак, қулупнай) еб турилади.
Давоси: аскорбин кислота, С ва Р витамин препаратлари буюрилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.