Laynus Karl Poling
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 314-b. — ziyouz.com
Poling Laynus Karl POLING (Pauling) Laynus Karl (1901.28.2, Portlend - 1994.19.8) -amerikalik fizik va kimyogar, jamo-at arbobi. Falsafa dri (1925; Kaliforniya (1931), Stanford (1969—74) un-tlari prof., AKŞ Milliy FA a'zosi. Amerika kimyogarlar jamiyati raisi (1948 y.dan). Kristall panjaralardagi «defekt struktura» tipi tuşunçasini joriy etgan. Amerikalik fi-zikkimyogar D. Slayter b-n birga mo-lekulalar strukturasini tasvirlaş va örganişning kvant-mexanik boğlar usulini işlab çiqqan. Ksenon birikmalarini (XeF6 va XeFg) sintez qiliş usulini körsatib bergan (1933). Oqsillarni strukturaviy tahlil qiliş usuliga asos solgan (J. D. Benal va U. L. Bregg b-n). Oqsil molekulasining a-spiral tuzilişini ifodalab bergan (R. Korn b-n). Kamkrnlik kasalligi (ane-miya)ning kelib çiqiş sabablarini örgangan. Dezoksirobonuklein kislota (DNK)ning 3 ta polidezoksiribonuk-leotid zanjirdan iborat gipotetik modelini işlab çiqqan. Paguoş kon-ferensiyasi taşkilotçilaridan biri. Nobel mukofoti laureati (1954).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОЛИНГ (Pauling) Лайнус Карл (1901.28.2, Портленд - 1994.19.8) -америкалик физик ва кимёгар, жамо-ат арбоби. Фалсафа дри (1925; Калифорния (1931), Станфорд (1969—74) ун-тлари проф., АКШ Миллий ФА аъзоси. Америка кимёгарлар жамияти раиси (1948 й.дан). Кристалл панжаралардаги «дефект структура» типи тушунчасини жорий этган. Америкалик фи-зиккимёгар Д. Слайтер б-н бирга мо-лекулалар структурасини тасвирлаш ва ўрганишнинг квант-механик боғлар усулини ишлаб чиққан. Ксенон бирикмаларини (XeF6 ва XeFg) синтез қилиш усулини кўрсатиб берган (1933). Оқсилларни структуравий таҳлил қилиш усулига асос солган (Ж. Д. Бенал ва У. Л. Брэгг б-н). Оқсил молекуласининг а-спирал тузилишини ифодалаб берган (Р. Корн б-н). Камкрнлик касаллиги (ане-мия)нинг келиб чиқиш сабабларини ўрганган. Дезоксиробонуклеин кислота (ДНК)нинг 3 та полидезоксирибонук-леотид занжирдан иборат гипотетик моделини ишлаб чиққан. Пагуош кон-ференцияси ташкилотчиларидан бири. Нобель мукофоти лауреати (1954).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.