Lazer asboblar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15-b. — ziyouz.com
Lazer asboblar — 1) lazer nuridan foydalanib turli materiallarni payvandlaş, kesiş, çiniqtiriş va parmalaş, gaz quvurlarini qirqiş uçun möljallangan asbob va jihozlar. Ular b-n işlov berilganda materialda mexanik zöriqiş paydo bölmaydi, payvandlangan çoklar, oçilgan teşiklar juda aniq (0,003—1 mm) çiqadi. L.a. lazer nurini zarur joyga muayyan yönalişda yönaltirib beradigan optik tizimdan iborat. Ular b-n istalgan qattiqlikdagi materiallarga, hatto olmos, rubin va b.ga işlov beriş mumkin. Lazer nuri ziçligini oşiriş va işlov berilayotgan joyni çeklab turiş uçun L.a.da turli optik tizilmalardan foydalaniladi. L.a.dan foydalanilganda iş unumdorligi xam juda yuqori böladi. Mac, teşiklarni parmalaydigan lazer jihozlar b-n har minutda 60—240 ta teşikni parmalaş mumkin. U lazer kallak, optik tizim, boşqariş tizimi, tok b-n ta'minlaş manbai, sovitiş tizimlardan iborat; 2) biol. va tibbiyotda qöllaniladigan asboblar. Lazer nuridan foydalanib jarrohlik operatsiyalarini ötkaziş (mas, köz tör pardasini operatsiya qiliş), terapiya usulida davolaş, fizioterapiyada böğinlarni davolaş mumkin; 3) qudratli lazer nuridan foydalanib duşman kuçlari va texnikasiga talofat yetkazadigan lazer qurollar. L.a.dan kosmonavtikada ham foydalaniş mumkin.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛАЗЕР АСБОБЛАР — 1) лазер нуридан фойдаланиб турли материалларни пайвандлаш, кесиш, чиниқтириш ва пармалаш, газ қувурларини қирқиш учун мўлжалланган асбоб ва жиҳозлар. Улар б-н ишлов берилганда материалда механик зўриқиш пайдо бўлмайди, пайвандланган чоклар, очилган тешиклар жуда аниқ (0,003—1 мм) чиқади. Л.а. лазер нурини зарур жойга муайян йўналишда йўналтириб берадиган оптик тизимдан иборат. Улар б-н исталган қаттиқликдаги материалларга, ҳатто олмос, рубин ва б.га ишлов бериш мумкин. Лазер нури зичлигини ошириш ва ишлов берилаётган жойни чеклаб туриш учун Л.а.да турли оптик тизилмалардан фойдаланилади. Л.а.дан фойдаланилганда иш унумдорлиги хам жуда юқори бўлади. Mac, тешикларни пармалайдиган лазер жиҳозлар б-н ҳар минутда 60—240 та тешикни пармалаш мумкин. У лазер каллак, оптик тизим, бошқариш тизими, ток б-н таъминлаш манбаи, совитиш тизимлардан иборат; 2) биол. ва тиббиётда қўлланиладиган асбоблар. Лазер нуридан фойдаланиб жарроҳлик операцияларини ўтказиш (мас, кўз тўр пардасини операция қилиш), терапия усулида даволаш, физиотерапияда бўғинларни даволаш мумкин; 3) қудратли лазер нуридан фойдаланиб душман кучлари ва техникасига талофат етказадиган лазер қуроллар. Л.а.дан космонавтикада ҳам фойдаланиш мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.