Le korbyuzye
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 74-b. — ziyouz.com
Le korbyuzye (Le Corbusier — taxallusi, ismi Şarl Eduar Jannere, Jeanneret (1887.6.10, La ŞodeFon, Şveysariya — 1965.27.8, Rokbryun — Kap-Marten, Var) — fransuz me'mori, san'at va me'morlik nazariyotçisi, rassom, dizayner. Me'morlikdagi naturalizm va ratsionalizm oqimi asosçilaridan. 1918 y. purizm nazariyasini işlab çiqqan. Şaharsozlikda öziga xos uslubda «Nurafşon şahar» ğoyasi (1930) va «modulor» tizimi (1942—48)ni yaratgan. Le. K. loyihalari asosida jahonning köpgina mamlakatlari (Fransiya, Yaponiya, Rossiya, Hindiston va b.)da turli binolar qurilgan. Me'morlikka oid 30 dan ortiq kitob muallifi. BMT binosi (1946— 47, Nyu-York), Töqimaçilar saroyi va şahar muzeyi (1954—56, Axmadobod), Çandigarx ş. (Hindiston) boş loyihasini va undagi binolar (1956— 57)ni yaratdi.
Binolarni tekis tom b-n qoplaş, oynalarini ingiçka (lentasimon) qilib örnatiş, binoning pastki qavatida oçiq tayançlardan foydalaniş, erkin loyiha qöllaş (Marselodagi turar joylar, 1947—52) Le K. yaratgan loyihalaridan bölib, binoning plastik jihatdan muhit erkinligi va egiluvçanligiga intildi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЕ КОРБЮЗЬЕ (Le Corbusier — тахаллуси, исми Шарль Эдуар Жаннере, Jeanneret (1887.6.10, Ла ШодеФон, Швейцария — 1965.27.8, Рокбрюн — Кап-Мартен, Вар) — француз меъмори, санъат ва меъморлик назариётчиси, рассом, дизайнер. Меъморликдаги натурализм ва рационализм оқими асосчиларидан. 1918 й. пуризм назариясини ишлаб чиққан. Шаҳарсозликда ўзига хос услубда «Нурафшон шаҳар» ғояси (1930) ва «модулор» тизими (1942—48)ни яратган. Ле. К. лойиҳалари асосида жаҳоннинг кўпгина мамлакатлари (Франция, Япония, Россия, Ҳиндистон ва б.)да турли бинолар қурилган. Меъморликка оид 30 дан ортиқ китоб муаллифи. БМТ биноси (1946— 47, Нью-Йорк), Тўқимачилар саройи ва шаҳар музейи (1954—56, Ахмадобод), Чандигарх ш. (Ҳиндистон) бош лойиҳасини ва ундаги бинолар (1956— 57)ни яратди.
Биноларни текис том б-н қоплаш, ойналарини ингичка (лентасимон) қилиб ўрнатиш, бинонинг пастки қаватида очиқ таянчлардан фойдаланиш, эркин лойиҳа қўллаш (Марселодаги турар жойлар, 1947—52) Ле К. яратган лойиҳаларидан бўлиб, бинонинг пластик жиҳатдан муҳит эркинлиги ва эгилувчанлигига интилди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.