Lenta
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 82-b. — ziyouz.com
Lenta (lot. linteus — ziğir tola, polotno) — 1) töqimaçilikda turli töqimaçilik materiallari (yigiriş sanoati uçun möljallangan xom aşyo, ensiz xom mato)ning nomi (q. Pilta); 2)töqima L. turli tolalardan maxsus töquv dastgohlarida tasma körinişida tayyorlanadi. Ayollar köylagi, şlyapalar va b.ni bezaş, ordenlar uçun işlatiladi, soçga taqiladi; 3) geodezik L. — eni 12 —20 mm, uz. 20—50 m bölgan pölat yoki invardan tayyorlangan uzunlik ölçanadigan geodezik asbob; 4) konveyer L. — bir vaqtda yuk kötaruv va tortuvçi organlarning işini bajaruvçi konveyerning taşkiliy qismi. Rezinalangan matoli va trosli xillari bor. Matoli L.ning matosi 0,2 — 0,3 mm qalinlikdagi ip gazlama va sintetik materiallar (kapron, lavsan, viskoza) dan tayyorlanib 3 dan 10 mm gaça qalinlikda rezina qoplanadi. Eni 100 dan 2400 mm gaça, ba'zan 3600 mm böladi. Trosli L. issiq va abraziv materiallarni taşişda işlatiladi. Trosslarining diametri 2,1 — 11,6 mm, mustahkamlik çegarasi — 1sm eniga 7—60 kN, eni 800 mm gaça, qalinligi 0,6 — 1,2 mm böladi; 5) izolyatsiya L. — smola, lok, moy va b. elektr ötkazmaydigan modda şimdirilgan, bir tomoni yopişqoq ensiz mato. Elektr simlari ulangan va b. joylarni öraşda işlatiladi; 6) pölat L. — prokatlaş stanoklarida eni 600 mm gaça, 0,005 — 4 mm qalinlikda prokatlab olinadigan polosa pölat. Uglerodli yoki legirlangan pölatdan tayyorlanadi. Ştamp buyumlar, payvand trubalar, soat prujinalari, elektr peçlari va asboblarning qiziş elementlari va b. tayyorlaşda işlatiladi.
Q.: Pilta
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛЕНТА (лот. linteus — зиғир тола, полотно) — 1) тўқимачиликда турли тўқимачилик материаллари (йигириш саноати учун мўлжалланган хом ашё, энсиз хом мато)нинг номи (қ. Пилта); 2)тўқима Л. турли толалардан махсус тўқув дастгоҳларида тасма кўринишида тайёрланади. Аёллар кўйлаги, шляпалар ва б.ни безаш, орденлар учун ишлатилади, сочга тақилади; 3) геодезик Л. — эни 12 —20 мм, уз. 20—50 м бўлган пўлат ёки инвардан тайёрланган узунлик ўлчанадиган геодезик асбоб; 4) конвейер Л. — бир вақтда юк кўтарув ва тортувчи органларнинг ишини бажарувчи конвейернинг ташкилий қисми. Резиналанган матоли ва тросли хиллари бор. Матоли Л.нинг матоси 0,2 — 0,3 мм қалинликдаги ип газлама ва синтетик материаллар (капрон, лавсан, вискоза) дан тайёрланиб 3 дан 10 мм гача қалинликда резина қопланади. Эни 100 дан 2400 мм гача, баъзан 3600 мм бўлади. Тросли Л. иссиқ ва абразив материалларни ташишда ишлатилади. Троссларининг диаметри 2,1 — 11,6 мм, мустаҳкамлик чегараси — 1см энига 7—60 кН, эни 800 мм гача, қалинлиги 0,6 — 1,2 мм бўлади; 5) изоляция Л. — смола, лок, мой ва б. электр ўтказмайдиган модда шимдирилган, бир томони ёпишқоқ энсиз мато. Электр симлари уланган ва б. жойларни ўрашда ишлатилади; 6) пўлат Л. — прокатлаш станокларида эни 600 мм гача, 0,005 — 4 мм қалинликда прокатлаб олинадиган полоса пўлат. Углеродли ёки легирланган пўлатдан тайёрланади. Штамп буюмлар, пайванд трубалар, соат пружиналари, электр печлари ва асбобларнинг қизиш элементлари ва б. тайёрлашда ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.