Leonid Vitalyeviç Kantoroviç
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 125-b. — ziyouz.com
Kantoroviç Leonid Vitalyeviç [1912.6(18).1, Peterburg — 1986.7.4, Moskva] — rus matematigi va iqtisodçisi, akad. (1964). Leningrad un-tini tugatgan (1930). Ilmiy işlari hisoblaş mat.sini iqtisodiyotda tatbiq etişga bağişlangan. Birinçi bölib funksional analiz usullarini hisoblaş mat.siga qöllagan, xususan, operatorli tenglamalarni taqribiy yeçiş usullarini işlab çiqqan. Çiziqli dasturlaş sohasiga asos solgan. Çizikli dasturlaş asosida iqtisodiy resurslardan eng samarali foydalaniş b-n boğliq muammolarni hal qiliş modelini yaratgan. Eng maqbul iqtisodiy modellar tahlilida paydo böladigan obyektiv şartlangan narxlarni muhim qiymatlarini aniqladi. Bu tadqiqotlar xalq xöjaligini optimal rejalaştiriş va boşqariş nazariyasini yaratişda hamda narx belgilaş, renta nazariyasi, kapital qöyilmalar samaradorligi va b. muammolarni işlab çiqişga yordam berdi. Umrining oxirlarida iqtisodiyotda mat. modellar b-n şuğullangan. Nobel mukofoti laureati (1975, T.Ç. Kupmans b-n birga). As: Matematiçeskiye metodi organizatsii i planirovaniya proizvodstva, L., 1939; Nailuçşeye ispolzovaniye resursov, L., 1965; Optimalniye reşeniya v ekonomike, L., 1972.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КАНТОРОВИЧ Леонид Витальевич [1912.6(18).1, Петербург — 1986.7.4, Москва] — рус математиги ва иқтисодчиси, акад. (1964). Ленинград ун-тини тугатган (1930). Илмий ишлари ҳисоблаш мат.сини иқтисодиётда татбиқ этишга бағишланган. Биринчи бўлиб функционал анализ усулларини ҳисоблаш мат.сига қўллаган, хусусан, операторли тенгламаларни тақрибий ечиш усулларини ишлаб чиққан. Чизиқли дастурлаш соҳасига асос солган. Чизикли дастурлаш асосида иқтисодий ресурслардан энг самарали фойдаланиш б-н боғлиқ муаммоларни ҳал қилиш моделини яратган. Энг мақбул иқтисодий моделлар таҳлилида пайдо бўладиган объектив шартланган нархларни муҳим қийматларини аниқлади. Бу тадқиқотлар халқ хўжалигини оптимал режалаштириш ва бошқариш назариясини яратишда ҳамда нарх белгилаш, рента назарияси, капитал қўйилмалар самарадорлиги ва б. муаммоларни ишлаб чиқишга ёрдам берди. Умрининг охирларида иқтисодиётда мат. моделлар б-н шуғулланган. Нобель мукофоти лауреати (1975, Т.Ч. Купманс б-н бирга). Ас: Математические методы организации и планирования производства, Л., 1939; Наилучшее использование ресурсов, Л., 1965; Оптимальные решения в экономике, Л., 1972.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.