Leopold Stefan Rujiçka
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 288-b. — ziyouz.com
Rujiçka Leopold Stefan RUJIÇKA (Ruzicka) Leopold (Lavoslav) Stefan (1887.13.9 — Vukovar, Yugoslaviya — 1976.26.9) — şveysariyalik organikkimyogar. 1912—25 va 1929— 57 y.larda Syurixdagi Oliy texnika maktabida işlagan. Utrext un-ti (Gollandiya) prof. (1929). Asosiy ilmiy işlari alitsiklik (polimetilen), xususan, terpenoid birikmalarning tuzilişi va biosintezini örganişga oid. Halqasida 8 tadan 34 tagaça uglerod atomlari tutgan alitsiklik ketonlarni sintez qilgan (1920—34). Santonin (1930) va abiyetin kislotaning (1932) tuzilişini aniqlagan. Ilk bor xolesterin asosida androsteron (1934) va testosteron (1935, A.F.
Butenandt b-n bir vaqtda) gormonlarini sintez qilgan. Nobel mukofoti laureati (1939).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РУЖИЧКА (Ruzicka) Леопольд (Лавослав) Стефан (1887.13.9 — Вуковар, Югославия — 1976.26.9) — швейцариялик органиккимёгар. 1912—25 ва 1929— 57 й.ларда Цюрихдаги Олий техника мактабида ишлаган. Утрехт ун-ти (Голландия) проф. (1929). Асосий илмий ишлари алициклик (полиметилен), хусусан, терпеноид бирикмаларнинг тузилиши ва биосинтезини ўрганишга оид. Ҳалқасида 8 тадан 34 тагача углерод атомлари тутган алициклик кетонларни синтез қилган (1920—34). Сантонин (1930) ва абиетин кислотанинг (1932) тузилишини аниқлаган. Илк бор холестерин асосида андростерон (1934) ва тестостерон (1935, А.Ф.
Бутенандт б-н бир вақтда) гормонларини синтез қилган. Нобель мукофоти лауреати (1939).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.