Leoş Yanaçek
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 43–44-b. — ziyouz.com
Yanaçek Leoş (1854.3.7, Moraviya, Gukvaldi — 1928.12.8, Ostrava) — çex kompozitori, folklorşunos, dirijyor, musiqa jamoat arbobi, pedagog. Çexiya FAakad. (1912). 20-asr musiqa (opera) san'atining yirik namoyandasi. Pragadagi Organ maktabi, Leypsig va Vena konservatoriyalarida ta'lim olgan (1874— 80). Brnoda Organ maktabini taşkil qilgan, şu yerda prof. va direktor (1881 yildan). Ya. 40 yil davomida moravan xalq qöşiqlarini töplab, minglab namunalarini naşr etgan va örgangan, çex folkloristikasiga asos solgan («Moravan xalq qöşiqlarining musiqiy xususiyatlari», 1901 va boşqalar). 20-asr milliy kompozitorlik maktabi asosçisi bölgan Ya.ijodida çex va moravan xalqlar musiqa an'analari hamda zamonaviy musiqa uslublari uyğunlaşgan. 9 opera («Uning ögay qizi», 1903; «Katya Kabanova», 1921; «Ayyor tulkiça sarguzaştlari», 1923; «Makropulos giyohi», 1925 va boşqalar), «Glagolik messa» oratoriyasi va diniy mavzudagi kantatalar, «Simfoniyetta» va boşqalar simfonik asarlar, kamer ansambllar, vokal turkumlar va boşqalar muallifi. Brnodagi opera teatri hamda Nafis san'atlar akademiyasiga Ya. nomi berilgan. 1948 yildan Brnoda Ya. ijodiga bağişlangan musiqa festivali ötkazilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЯНАЧЕК Леош (1854.3.7, Моравия, Гуквальди — 1928.12.8, Острава) — чех композитори, фольклоршунос, дирижёр, мусиқа жамоат арбоби, педагог. Чехия ФАакад. (1912). 20-аср мусиқа (опера) санъатининг йирик намояндаси. Прагадаги Орган мактаби, Лейпциг ва Вена консерваторияларида таълим олган (1874— 80). Брнода Орган мактабини ташкил қилган, шу ерда проф. ва директор (1881 йилдан). Я. 40 йил давомида мораван халқ қўшиқларини тўплаб, минглаб намуналарини нашр этган ва ўрганган, чех фольклористикасига асос солган («Мораван халқ қўшиқларининг мусиқий хусусиятлари», 1901 ва бошқалар). 20-аср миллий композиторлик мактаби асосчиси бўлган Я.ижодида чех ва мораван халқлар мусиқа анъаналари ҳамда замонавий мусиқа услублари уйғунлашган. 9 опера («Унинг ўгай қизи», 1903; «Катя Кабанова», 1921; «Айёр тулкича саргузаштлари», 1923; «Макропулос гиёҳи», 1925 ва бошқалар), «Глаголик месса» ораторияси ва диний мавзудаги кантаталар, «Симфониетта» ва бошқалар симфоник асарлар, камер ансамбллар, вокал туркумлар ва бошқалар муаллифи. Брнодаги опера театри ҳамда Нафис санъатлар академиясига Я. номи берилган. 1948 йилдан Брнода Я. ижодига бағишланган мусиқа фестивали ўтказилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.