Liberalizm
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 97–98-b. — ziyouz.com
Liberalizm - 17-18-a.larda Yevropa mamlakatlarida yuzaga kelgan va fuqaroviy, siyosiy, iqtisodiy erkinliklarga oid asosiy qoidalarni e'lon qilgan ğoyaviy va ijtimoiy-siyosiy oqim. L. J. Lokk, A. Smit, Ş. Monteskye va b.ning mutlaq hokimiyatga qarşi qaratilgan nazariyalariga asoslanadi. L. ğoyalari birinçi bor AQŞ Konstitutsiyasi (1787) hamda Inson va fuqaro hukuqlari deklaratsiyasipya (1789) mujassam bölgan. 19-a. va 20-a. boşlarida L.ning fuqarolik jamiyati, şaxs huquklari va erkinliklari, huquqiy davlat, demokratik siyosiy muassasalar, xususiy tadbirkorlik va tijorat erkinligiga oid asosiy qoidalari şakllangan. Hoz. L. ğoyalariga köra, erkin bozor mexanizmi samarali iqti-sodiy faoliyat yuritiş, ijtimoiy va iqtisodiy jarayonlarni tartibga solib turiş uçun eng qulay şart-şaroit yaratadi; ayni çoğda bozor va raqo-batçilik normal şaroitda rivojlanişi uçun bu sohaga davlatning muntazam ravişda aralaşuvi zarur. 20-a. oxirida L., konservatizm va sotsial-demokratiya ğoyalari bir-biriga yaqinlaşdi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИБЕРАЛИЗМ - 17-18-а.ларда Европа мамлакатларида юзага келган ва фуқаровий, сиёсий, иқтисодий эркинликларга оид асосий қоидаларни эълон қилган ғоявий ва ижтимоий-сиёсий оқим. Л. Ж. Локк, А. Смит, Ш. Монтескье ва б.нинг мутлақ ҳокимиятга қарши қаратилган назарияларига асосланади. Л. ғоялари биринчи бор АҚШ Конституцияси (1787) ҳамда Инсон ва фуқаро ҳукуқлари декларациясипя (1789) мужассам бўлган. 19-а. ва 20-а. бошларида Л.нинг фуқаролик жамияти, шахс ҳуқуклари ва эркинликлари, ҳуқуқий давлат, демократик сиёсий муассасалар, хусусий тадбиркорлик ва тижорат эркинлигига оид асосий қоидалари шаклланган. Ҳоз. Л. ғояларига кўра, эркин бозор механизми самарали иқти-содий фаолият юритиш, ижтимоий ва иқтисодий жараёнларни тартибга солиб туриш учун энг қулай шарт-шароит яратади; айни чоғда бозор ва рақо-батчилик нормал шароитда ривожланиши учун бу соҳага давлатнинг мунтазам равишда аралашуви зарур. 20-а. охирида Л., консерватизм ва социал-демократия ғоялари бир-бирига яқинлашди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.