Libido
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101-b. — ziyouz.com
Libido (lot. libido — mayl, istak, ehtiros) — seksologiyada jinsiy mayl. 3. Freyd psixologik tahlilining asosiy tuşunçalaridan biri, köproq ğayrişuuriy jinsiy maylni, umuman sevgi, istakni anglatadi. Bunday mayl murakkab psixik özgarişlarga olib kelişga qodir. L. tuşunçasi tibbiy, falsafiy va psixologik adabiyotlarda 19-a.ning 2-yarmida M. Benediktning «Elektroterapiya» (1868), A. Mollning «Şahvoniy libidoni tadqiq qiliş» (1898) va b. asarlarda jinsiy istak yoki jinsiy instinktni ifodalaş uçun qöllanilgan. 20-a. boşida bu atama keng tarqaldi. U ongsizlikning psixologik taxlil nazariyasida atrofliça tavsiflab berilgan. Individning ongsizlikdagi ruhiy quvvati batamom sirli körinişga ega bölib, u L.da mujassamlaşadi. Individning barça jinsiy xatti-harakatlarining namoyon bölişi L. orqali tuşuntiriladi. Xuddi şu bois L. inson xulqining ustuvor motivi sifatida baholanadi. Hatto şaxs ijodiyotini uning L. quvvati natijasi deb izohlanadi. L.ning muayyan qismi muhabbat va döstlikka asoslangan juftlikka yönaltiriladi, qolganlari esa şaxsning öziga qaratilişi b-n tavsiflanadi.
Ergaş Ğoziyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛИБИДО (лот. libido — майл, истак, эҳтирос) — сексологияда жинсий майл. 3. Фрейд психологик таҳлилининг асосий тушунчаларидан бири, кўпроқ ғайришуурий жинсий майлни, умуман севги, истакни англатади. Бундай майл мураккаб психик ўзгаришларга олиб келишга қодир. Л. тушунчаси тиббий, фалсафий ва психологик адабиётларда 19-а.нинг 2-ярмида М. Бенедиктнинг «Электротерапия» (1868), А. Моллнинг «Шаҳвоний либидони тадқиқ қилиш» (1898) ва б. асарларда жинсий истак ёки жинсий инстинктни ифодалаш учун қўлланилган. 20-а. бошида бу атама кенг тарқалди. У онгсизликнинг психологик тахлил назариясида атрофлича тавсифлаб берилган. Индивиднинг онгсизликдаги руҳий қуввати батамом сирли кўринишга эга бўлиб, у Л.да мужассамлашади. Индивиднинг барча жинсий хатти-ҳаракатларининг намоён бўлиши Л. орқали тушунтирилади. Худди шу боис Л. инсон хулқининг устувор мотиви сифатида баҳоланади. Ҳатто шахс ижодиётини унинг Л. қуввати натижаси деб изоҳланади. Л.нинг муайян қисми муҳаббат ва дўстликка асосланган жуфтликка йўналтирилади, қолганлари эса шахснинг ўзига қаратилиши б-н тавсифланади.
Эргаш Ғозиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.